دروس خارج

خارج اصول – جلسه بیست و دوم – مقدمات حکمت – مقدمه دوم – جهت سوم: احراز مقام بیان – حق در مسئله

جلسه 22 – PDF جلسه بیست و دوم مقدمات حکمت – مقدمه دوم – جهت سوم: احراز مقام بیان – حق در مسئله 1401/08/15 خلاصه جلسه گذشته بحث در مقدمات حکمت بود. مقدمه اول بیان شد، البته در رابطه با مقدمه اول، نکته‎ای است که در ادامه به آن اشاره می‎کنیم. مقدمه دوم این بود که متکلم در مقام بیان مراد باشد. در این مقدمه از دو جهت بحث شد: یکی اینکه منظور از مراد استعمالی است نه جدی، هرچند در این امر اختلاف وجود دارد که در ادامه به آن اشاره می‎کنیم. دیگر اینکه آیا این مقدمه ضروری و لازم است؟ اینکه متکلم در مقام بیان باشد، آیا لازم است؟ برخی مثل محقق حایری آن را انکار کردند و

فقه معاصر – جلسه نهم – موضوع شناسی –  ماهیت رمز ارزها – منشأ معادله‌ها در شبکه – کیف پول – ابزارهای استخراج – انواع استخراج

جلسه 9 – PDF جلسه نهم موضوع شناسی –  ماهیت رمز ارزها – منشأ معادله‌ها در شبکه – کیف پول – ابزارهای استخراج – انواع استخراج 1401/08/11 خلاصه جلسه گذشته بحث در بیان حقیقت و ماهیت رمز ارزها بود؛ عرض شد که رمز ارز در حقیقت یک جایزه‌ای است که به پاداش حل یک مسأله ریاضی که باید با محاسبات پیچیده این کار انجام شود، به کسی که این عملیات را انجام می‌دهد پرداخت می‌کنند. درباره فرآیند حل این معادله و این مسأله در حدی که فرصت اقتضا می‌کرد توضیحاتی داده شد. منشأ معادله‌ها و معماها در شبکه سؤالی که در جلسه گذشته مطرح شد این بود که این معادله و این مسأله یا معما چگونه در این شبکه قرار

خارج اصول – جلسه بیست و یکم – مقدمات حکمت  – مقدمه دوم – جهت سوم: احراز مقام بیان    

جلسه 21 – PDF جلسه بیست و یکم مقدمات حکمت  – مقدمه دوم – جهت سوم: احراز مقام بیان 1401/08/11   جهت سوم: احراز مقام بیان در مقدمه دوم از مقدمات حکمت دو جهت بحث بیان شد یکی اصل تبیین این مقدمه و دیگری اینکه آیا مقدمیت آن مورد قبول است یا خیر؟ لکن یک جهت سومی هم در خصوص این مقدمه مطرح شده که اشاره به آن لازم است. ما گفتیم متکلم باید در مقام بیان تمام مرادش باشد و منظور از مراد، نیز مراد استعمالی است و مقدمیت آن را نیز پذیرفتیم. لکن مسئله این است که آیا این امر باید احراز شود یا خیر؟ در ارتکاز بسیاری از ما این است که اینکه متکلم در مقام بیان

فقه معاصر – جلسه هشتم – موضوع شناسی –  ماهیت رمز ارزها – بیان اجمالی – بیان تفصیلی   

جلسه 8 – PDF جلسه هشتم موضوع شناسی –  ماهیت رمز ارزها – بیان اجمالی – بیان تفصیلی        1401/08/10 ماهیت رمز ارزها در بحث موضوع‌شناسی از رمز ارزها چند مطلب را تا اینجا به عنوان تمهید معرفت و شناخت رمز ارزها بیان کردیم. اکنون باید ببینیم اساساً خود رمز ارز چست و چه ماهیتی دارد؛ رمز ارز چگونه تولید یا استخراج می‌شود، منشأ آن کجاست. بعد آن وقت بررسی کنیم آیا این دارایی که تولید شده یا کالا یا پول، از نظر فقهی کلیه افعال مرتبط با آن چه حکمی دارد، اعم از تولید و استخراج، نگهداری، معامله با آن و همه اموری که به نوعی مرتبط با این موضوع است. من تلاش می‌کنم یک تصویر ساده و

خارج اصول – جلسه بیستم – مقدمات حکمت –مقدمه دوم: درمقام بیان بودن – جهت دوم: بررسی مقدمیت – کلام محقق حایری  و بررسی آن 

جلسه 20 – PDF جلسه بیستم مقدمات حکمت –مقدمه دوم: درمقام بیان بودن – جهت دوم: بررسی مقدمیت – کلام محقق حایری  و بررسی آن  1401/08/10   خلاصه جلسه گذشته بحث در مقدمات حکمت بود. عرض کردیم مقدمه دوم این است که متکلم در مقام بیان باشد. در این مقدمه نیز مثل مقدمه اول، دو جهت مورد توجه قرار می‎گیرد: یک جهت تبیین خود این مقدمه است که اساسا منظور از اینکه متکلم در مقام بیان تمام مرادش باشد چیست؟ توضیح دادیم معنای این سخن آن است که متکلم در مقام بیان تمام مراد استعمالی خودش باشد. ظهور استعمالی این لفظی را که به کار برده، یا ظهور تصدیقی اولی آن را اراده کرده باشد. جهت دوم جهت دوم در

خارج فقه – جلسه دوازدهم – احکام عقد – مسأله 2 –  مقام اول: الفاظ ایجاب: 4. «وهبت»، «بعت»، «ملکت» و «آجرت» – ادله جواز: دلیل اول، دوم، سوم و بررسی آنها – دلیل عدم جواز و بررسی آن – حق در مسأله 

جلسه 12 – PDF جلسه دوازدهم احکام عقد – مسأله 2 –  مقام اول: الفاظ ایجاب: 4. «وهبت»، «بعت»، «ملکت» و «آجرت» – ادله جواز: دلیل اول، دوم، سوم و بررسی آنها – دلیل عدم جواز و بررسی آن – حق در مسأله  1401/08/09 4. «وهبت»، «بعت»، «ملکت» و «آجرت» دسته چهارم از الفاظ ایجاب که مورد بررسی قرار گرفته، «بعت»، «ملکت»، «وهبت» و «آجرت» است. در این باره تقریباً می‌توان گفت اکثریت قریب به اتفاق اصحاب یا همه قائل به عدم جواز استفاده از این الفاظ در عقد نکاح دائم هستند. البته در مقابل برخی قائل به جواز شده‌اند و هر یک از این دو بر مدعای خود دلیل هم اقامه کرده‌اند. ادله جواز دلیل اول کسانی که قائل

خارج اصول – جلسه نوزدهم – مقدمات حکمت – مقدمه اول: امکان تقیید و بررسی آن – مقدمه دوم: در مقام بیان بودن

جلسه 19 – PDF جلسه نوزدهم مقدمات حکمت – مقدمه اول: امکان تقیید و بررسی آن – مقدمه دوم: در مقام بیان بودن 1401/08/09 خلاصه جلسه گذشته بحث در مقدمات حکمت بود. عرض کردیم در مورد تعداد مقدمات حکمت اختلاف است. حال صرف نظر از این اختلاف، یک به یک این اموری را که به عنوان مقدمه ذکر شده مورد بررسی قرار می‎دهیم، هم اصل مقدمه را توضیح می‎دهیم و هم اینکه آیا مقدمیت دارد یا ندارد. مقدمه اول: امکان تقیید جهت اول: تبیین مقدمه اولین مورد که به عنوان مقدمه از ناحیه برخی بیان شده این است که امکان تقیید وجود داشته باشد، یعنی متکلم بتواند قید بیاورد. اگر جایی امکان تقیید نباشد دیگر اطلاق ممکن نیست، اگر تقیید

خارج فقه – جلسه یازدهم – احکام عقد – مسأله 2 –  مقام اول: الفاظ ایجاب: 3. «متعت» – ادله جواز – دلیل اول – بررسی شواهد سه‌گانه محقق خویی

جلسه 11 – PDF  جلسه یازدهم احکام عقد – مسأله 2 –  مقام اول: الفاظ ایجاب: 3. «متعت» – ادله جواز – دلیل اول – بررسی شواهد سه‌گانه محقق خویی 1401/08/08 خلاصه جلسه گذشته بحث در دلیل اول از ادله جواز وقوع نکاح دائم به لفظ متعت بود. در دلیل اول ادعا این بود که همین که روایت و فتوا داریم که اگر در عقد موقت نکاح، مدت ذکر نشود انقلاب به دائم پیدا می‌کند، این حاکی از صلاحیت این لفظ برای وقوع نکاح است. اگر این نبود، باید حکم به بطلان می‌شد؛ یعنی معلوم می‌شود از این ناحیه مشکلی متوجه عقد نبوده و صرفاً مدت ذکر نشده که آن هم انقلاب به دائم پیدا می‌کند. مرحوم آقای خویی دو

خارج اصول – جلسه هیجدهم – الفاظ مطلق –ثمره عملی بحث موضوع له الفاظ مطلق – مقدمات حکمت

جلسه 18 – PDF جلسه هیجدهم  الفاظ مطلق –ثمره عملی بحث موضوع له الفاظ مطلق – مقدمات حکمت 1401/08/08 خلاصه جلسه گذشته بحث در اینکه آیا موضوع له اسم جنس و امثال آن چیست گذشت. ما الفاظ مطلق را مورد بررسی قرار دادیم و معنا و موضوع له اسم جنس، مفرد محلی باللام، علم جنس و نکره را بیان کردیم؛ اگر چه گفتیم بحث از معنا و موضوع له این الفاظ ارتباطی با بحث اطلاق و تقیید ندارد، اما تبعا للقوم این کار را انجام دادیم. سپس به مناسبت بحث از این پیش آمد که آیا اطلاق مطلق بر اسم جنس یا نکره به معنایی که گفته شد، به نحو حقیقت است یا مجاز؟ ثمره عملی بحث در موضوع له

خارج فقه – جلسه دهم – احکام عقد – مسأله 2 – مقام اول: الفاظ ایجاب: 3. «متعت» – ادله جواز – دلیل اول – اشکال محقق خویی – بررسی اشکال

جلسه 10 – PDF جلسه دهم  احکام عقد – مسأله 2 – مقام اول: الفاظ ایجاب: 3. «متعت» – ادله جواز – دلیل اول – اشکال محقق خویی – بررسی اشکال 1401/08/07 خلاصه جلسه گذشته بحث در وقوع نکاح دائم به لفظ متعت بود. ادله قائلین به منع ذکر شد؛ هفت دلیل بر این مدعا اقامه شده بود که همه آنها مورد بررسی قرار گرفت و معلوم شد هیچ یک نمی‌تواند منع وقوع نکاح دائم به لفظ متعت را ثابت کند. ادله جواز قائلین به جواز هم به چند دلیل تمسک کرده‌اند. دلیل اول این دلیل که در کلام صاحب جواهر ذکر شده و به تبع ایشان برخی هم به آن تمسک کرده‌اند، این است که در برخی روایات وارد

خارج اصول – جلسه هفدهم – الفاظ مطلق –4. نکره – اقوال – بررسی اشکالات محقق خراسانی به کلام منسوب به مشهور   

جلسه 17 – PDF جلسه هفدهم الفاظ مطلق –4. نکره – اقوال – بررسی اشکالات محقق خراسانی به کلام منسوب به مشهور    1401/08/07 خلاصه جلسه گذشته آخرین بحثی که در الفاظ مطلق مطرح شد، این بود که آیا استعمال لفظ مطلق در هر یک از این الفاظ و مصادیق، به نحو حقیقت است یا مجاز؟ عرض کردیم محقق خراسانی مطلبی را فرمودند و آن را در اشکال به سخنی که به مشهور نسبت داده شده بیان کردند. به مشهور نسبت داده شده که مطلق عبارت است از طبیعت مقید به سریان و شمول بدلی. ایشان فرمودند: این سخن سه اشکال دارد: 1. بر خلاف نظر لغویین است. 2.لازمه‏اش این است که برخی از الفاظ مثل اسم جنس و نکره انشایی

خارج اصول – جلسه شانزدهم – الفاظ مطلق –4. نکره – اقوال –قول پنجم – شرح رسالة الحقوق – چشم دروازه آگاهی – فرق «عین» و «بصر» و «نظر»

جلسه 16 – PDF جلسه شانزدهم  الفاظ مطلق –4. نکره – اقوال –قول پنجم – شرح رسالة الحقوق – چشم دروازه آگاهی – فرق «عین» و «بصر» و «نظر» 1401/08/04 قول پنجم خلاصه جلسه گذشته بحث در موضوع له نکره بود؛ عرض کردیم اقوالی در این رابطه وجود دارد که ما چهار قول را ذکر کردیم و مورد بررسی قرار دادیم. گفتیم یک عده‎ای قائلند که نکره وضع شده برای فرد مردد یا علی البدل و یک عده می‏گویند نکره وضع شده برای طبیعت به قید شیوع و سریان بدلی، البته گفتیم این را با عنایت به تعریفی که برای مطلق کردند و از باب اینکه نکره یکی از مصادیق مطلق است می‏توانیم ذکر کنیم، طبیعت به قید شیوع و

فقه معاصر – جلسه هفتم – موضوع شناسی – کاربردهای بلاک چین (زنجیره بلوکی) و پایگاه داده – انواع بلاک چین چیستی رمز ارز: مقدمه

جلسه 7 – PDF جلسه هفتم موضوع شناسی – کاربردهای بلاک چین (زنجیره بلوکی) و پایگاه داده – انواع بلاک چین چیستی رمز ارز: مقدمه 1401/08/03 کاربردهای پایگاه داده و بلاک چین در بحث از موضوع مورد گفتگو به تفاوت‌های این فناوری و پایگاه داده اشاره کردیم. حدوداً هفت فرق برای این دو روش و نظام اطلاعاتی رایانه‌ای ذکر کردیم. اگر بخواهیم با عنایت به آن تفاوت‌ها به طور خلاصه موارد استفاده این دو روش جمع‌آوری و پردازش اطلاعات را بیان کنیم، می‌توانیم بگوییم پایگاه‌های داده سنتی بهترین موارد استفاده آنها یکی در ذخیره‌سازی اطلاعات محرمانه است و نیز پردازش سریع تراکنش‌های انلاین و مبادلات اطلاعات و در جاهایی که کار در برنامه یا سیستم نیازی به تأیید داده‌ها و

فقه معاصر – جلسه ششم – موضوع جزئی: موضوع شناسی – تفاوت‌های بلاک چین (زنجیره بلوکی) با پایگاه داده

جلسه 6- PDF جلسه ششم موضوع جزئی: موضوع شناسی – تفاوت‌های بلاک چین (زنجیره بلوکی) با پایگاه داده 1401/08/03 خلاصه جلسه گذشته در موضوع‌شناسی بحث رمز ارزها عرض کردیم اموری باید تبیین شوند؛ تا اینجا چند امر و چند مفهوم و اصطلاح از امور مربوط به این موضوع مورد اشاره قرار گرفت. جلسه گذشته درباره فناوری مورد استفاده در موضوع رمز ارزها مطالبی بیان کردیم. عرض کردیم بلاک چین یا زنجیره بلوکی یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های رمز ارزهاست. محصل بیان ما این شد که زنجیره بلوکی یک پایگاه اطلاعات یا داده به نحو توزیع شده از اسناد یا یک دفتر کل عمومی از همه تبادلات مربوط به این حوزه و تراکنش‌هایی است که در آن صورت می‌گیرد. این یک دفتر

خارج اصول – جلسه پانزدهم – الفاظ مطلق –4. نکره – اقوال – قول اول و دوم و سوم و چهارم و بررسی آنها

جلسه 15 – PDF جلسه پانزدهم الفاظ مطلق –4. نکره – اقوال – قول اول و دوم و سوم و چهارم و بررسی آنها 1401/08/03 4. نکره یکی دیگری از الفاظی که به عنوان مصداق مطلق مورد بررسی قرار گرفته و درباره موضوع له آن بحث شده نکره است. گفتیم اگر لفظی مثل «رجل» که اسم جنس است همراه با تنوین ذکر شود نکره می‏شود و اگر همراه با «ال» ذکر شود معرفه است و اگر بدون «ال» و تنوین باشد ماهیت مهمله مبهمه است. حال بحث در این است که اگر یک لفظی که برای اسم جنس وضع شده تنوین بگیرد مثل «رجلٌ» به چه معناست؟ منظور از «رجلٌ» چیست؟ نکره برای چه معنایی وضع شده است؟ چهار قول

خارج فقه – جلسه نهم – احکام عقد – مسأله 2 – مقام اول: الفاظ ایجاب: 3. «متعت» – ادله قول اول (منع) – دلیل چهارم، پنجم، ششم و هفتم و بررسی آنها

جلسه 9 – PDF جلسه نهم  احکام عقد – مسأله 2 – مقام اول: الفاظ ایجاب: 3. «متعت» – ادله قول اول (منع) – دلیل چهارم، پنجم، ششم و هفتم و بررسی آنها 1401/08/02 خلاصه جلسه گذشته در مورد اینکه نکاح به لفظ متعت واقع می‌شود یا نه، عرض کردیم سه قول وجود دارد. یک قول، قول به منع است، اینکه مطلقا با این لفظ نمی‌توان صیغه ایجاب را واقع کرد. چند دلیل بر این مطلب اقامه شده است. در جلسه گذشته سه دلیل را ذکر کردیم و مشخص شد که هیچ یک از این سه دلیل نمی‌تواند منع استعمال لفظ متعت را در ایجاب نکاح دائم ثابت کند. دلیل چهارم استعمال لفظ متعت در ازدواج دائم اگرچه به نحو

خارج اصول – جلسه چهاردهم – الفاظ مطلق – کلام محقق خراسانی درباره جمع محلی باللام – دفاع از مشهور – پاسخ محقق خراسانی و بررسی آن   

جلسه 14 – PDF جلسه چهاردهم الفاظ مطلق – کلام محقق خراسانی درباره جمع محلی باللام – دفاع از مشهور – پاسخ محقق خراسانی و بررسی آن   1401/08/02    کلام محقق خراسانی درباره جمع محلی باللام بحث در الفاظ مطلق بود و اینکه موضوع له در این الفاظ چیست؟ سومین مورد که از آن بحث شد مفرد محلی باللام بود. به مناسبتی سخن از جمع محلی باللام نیز به میان می‏آید و محقق خراسانی یک مطلبی را در باب جمع محلی باللام فرمودند که باید بررسی شود و الا جمع محلی باللام از الفاظ مطلق نیست. یعنی شما به بحث عام و خاص که مراجعه کنید از جمله الفاظ عموم جمع محلی باللام را ذکر می‏کنند؛ «العلماء» دلالت بر شمول

خارج فقه – جلسه هشتم – : احکام عقد – مسأله 2 – مقام اول: الفاظ ایجاب: 1 و 2: «زوجت» و «انکحت» – بررسی عبارت تحریر و تعلیقه امام بر عروه – 3. «متعت» – اقوال – ادله قول اول (منع) – دلیل اول، دوم، سوم و بررسی آنها

جلسه 8 – PDF جلسه هشتم احکام عقد – مسأله 2 – مقام اول: الفاظ ایجاب: 1 و 2: «زوجت» و «انکحت» – بررسی عبارت تحریر و تعلیقه امام بر عروه – 3. «متعت» – اقوال – ادله قول اول (منع) – دلیل اول، دوم، سوم و بررسی آنها 1401/08/01 خلاصه جلسه گذشته بحث در الفاظ ایجاب بود؛ دسته اول و دوم «انکحت» و «زوجت» مورد بررسی قرار گرفت؛ نتیجه این شد که احتیاط مستحب آن است که عقد نکاح فقط با این دو واقع شود، ولی لزوم ندارد. ظاهر کلام مرحوم سید هم همین است؛ احتیاط استحبابی است. به همین جهت بعضی از محشین اینجا مرقوم فرموده‌اند «لا ینبغی ترک الاحتیاط» یا «لا یترک هذا الاحتیاط». بررسی عبارت تحریر

خارج اصول – جلسه سیزدهم – الفاظ مطلق – 3. مفرد محلی باللام – بررسی قول دوم و سوم – حق در مسئله

جلسه 13 – PDF جلسه سیزدهم  الفاظ مطلق – 3. مفرد محلی باللام – بررسی قول دوم و سوم – حق در مسئله 1401/08/01 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در مورد مفرد محلی باللام اجمالا سه قول وجود دارد: 1. قول مشهور؛ 2. قول محقق خراسانی؛ 3. قول محقق اصفهانی که نزدیک به مشهور است. بررسی قول دوم (محقق خراسانی) محقق خراسانی قائل شدند به اینکه «ال» در مفرد محلی باللام للتزئین است، «ال» زینت است و همانطوری که این «ال» بر سر اعلام شخصیه وارد می‏شود و زینت آن لفظ می‏شود در مورد مفرد محلی باللام نیز اینچنین است. این سخن محقق خراسانی مخدوش است و چند اشکال بر ایشان وارد است، البته محقق خراسانی این نتیجه را بعد

خارج فقه – جلسه هفتم – احکام عقد – مسأله 2 – توضیح اجمالی مسأله – مقام اول: الفاظ ایجاب – 1 و 2: «زوجت» و «انکحت» – وجه احتیاط وجوبی – حق در مسأله

جلسه 7 – PDF جلسه هفتم احکام عقد – مسأله 2 – توضیح اجمالی مسأله – مقام اول: الفاظ ایجاب – 1 و 2: «زوجت» و «انکحت» – وجه احتیاط وجوبی – حق در مسأله 1401/07/30 مسأله 2: «الأحوط أن یکون الإیجاب فی النکاح الدائم بلفظی أنکحت ‏‎ ‎‏أو زوّجت،فلا یوقع بلفظ متّعت علی الأحوط و إن کان الأقوی وقوعه به ‎‏مع الإتیان بما یجعله ظاهراً فی الدوام و لا یوقع بمثل بعت أو وهبت أو ‏‎ ‎‏ملّکت أو آجرت». توضیح اجمالی مسأله در مباحث گذشته سخن از اصل اعتبار لفظ در عقد و اینکه ایجاب و قبول نکاح باید به لفظ باشد و همچنین در این باره که آیا ایجاب لازم است بر قبول مقدم شود یا نه و