زندگینامه آیتالله سید مجتبی نورمفیدی
سید مجتبی نورمفیدی در فروردینماه ۱۳۴۴ در شهر قم و در خانوادهای روحانی دیده به جهان گشود. اجداد پدری وی از خانوادهای اصیل و روحانی و از سادات مورد احترام و خوشنام گرگان بودند. همچنین اجداد مادری ایشان نیز از خاندان اهل علم و از چهرههای شناختهشده شهر مقدس قم به شمار میرفتند.
خانواده و پیشینه علمی
والد معظم ایشان، حضرت آیتالله سید کاظم نورمفیدی، از علمای بنام و از شاگردان و ارادتمندان حضرت امام خمینی (رضوانالله تعالی علیه) بوده و از روزهای آغازین در نهضت اسلامی ایران حضور فعالانه داشته است. ایشان هماکنون نماینده مقام معظم رهبری در استان گلستان و امام جمعه گرگان میباشند.
مادر ایشان، صبیه مرحوم آیتالله فاضل لنکرانی (ره) و خواهر مرجع عالیقدر شیعه، حضرت آیتالله العظمی فاضل لنکرانی (ره) است. وی بانویی فاضله بوده و جلسات مذهبی متعددی را اداره میکند.
دوران تحصیل و فعالیتهای ابتدایی
سید مجتبی نورمفیدی دوران تحصیلی ابتدایی و راهنمایی را در شهر مقدس قم گذراند. در اواخر این دوران، همزمان با اوجگیری قیام مردم مسلمان ایران علیه رژیم ستمشاهی، زمینهای برای حضور وی در عرصه فعالیتهای سیاسی و اجتماعی فراهم شد.
وی در آن ایام، با وجود سن ۱۲ سالگی، با پخش اعلامیههای حضرت امام (ره) در بین دانشآموزان و دعوت آنان به مبارزه علیه رژیم طاغوت، عملاً وارد صحنه شد. به همین دلیل بارها از سوی مدیر مدرسه احضار و تهدید گردید.
او از جمله معدود افرادی بود که در کلیه تجمعات مردمی قم، که با رویارویی سخت با کماندوهای مزدور شاه همراه بود، شرکت میکرد.
پس از انقلاب و حضور در جبهه
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دوران دبیرستان را در شهرستان گرگان ادامه داد. با آغاز جنگ تحمیلی، در جبهه حضور یافت. وی در سال ۱۳۶۱ موفق به اخذ دیپلم ریاضی و فیزیک شد و سپس برای مدتی طولانی به جبهههای جنگ اعزام گردید.
ورود به حوزه علمیه
در سال ۱۳۶۲، با تشویق پدر و دایی معظم خود، حضرت آیتالله العظمی فاضل لنکرانی (ره)، وارد حوزه علمیه قم شد. علاقه و استعداد وی در علوم اسلامی از همان ابتدا مورد توجه قرار داشت.
پس از تکمیل دروس مقدمات و سطوح عالیه نزد اساتید برجستهای همچون حضرات آیات: پایانی (ره)، راستی کاشانی، طاهری خرمآبادی، مصلحی اراکی و موسوی تهرانی، وارد دروس خارج شد.
وی سالها در درسهای خارج فقه و اصول شرکت کرده و از محضر اساتید بزرگواری مانند حضرات آیات عظام فاضل لنکرانی (ره)، وحید خراسانی، میرزا جواد تبریزی (ره) و شبیری زنجانی بهرهمند شد.
علاوه بر فقه و اصول، پس از گذراندن دروس مقدماتی فلسفه، چندین سال در درس اسفار و تفسیر حضرت آیتالله جوادی آملی نیز حضور مستمر داشت.
فعالیتهای آموزشی و تدریس
ایشان از همان ابتدای تحصیل به تدریس نیز مشغول شد. بهگونهای که در سال اول ورود به حوزه، دروسی را که فرا گرفته بود به طلاب دیگر آموزش میداد.
وی بیش از ۳۵ سال است که بهصورت رسمی در حوزه علمیه به تدریس اشتغال دارد و پس از سالها تدریس سطوح عالیه، هماکنون نیز به تدریس خارج فقه، اصول، تفسیر و قواعد فقهیه مشغول است.
همچنین در کنار فعالیتهای حوزوی، سالهای متمادی در دانشگاهها نیز تدریس داشته است.
آثار علمی و تألیفات
ایشان کتب و رسالههای متعددی در زمینههای فقه، اصول، قواعد فقهی، تفسیر، رجال و سیره اهل بیت (علیهمالسلام) به زبانهای فارسی و عربی تألیف کردهاند. تاکنون حدود ۲۵ اثر از این آثار به چاپ رسیده است.
علاوه بر تدریس و تألیف، در برخی مراکز آموزشی و پژوهشی معتبر حوزه نیز نقشآفرین هستند.
مسئولیتها و فعالیتهای اجرایی
ریاست پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، که در سال ۱۳۹۹ توسط والد معظم ایشان تأسیس شده، بر عهده وی است. این پژوهشگاه فعالیتهای متنوع و ارزشمندی در عرصه فقه معاصر دارد.
ایشان همچنین عضو هیأت امناء و هیأت مدیره مرکز فقهی ائمه اطهار (علیهمالسلام) هستند که یکی از مراکز تخصصی مهم در حوزه آموزش و پژوهشهای فقهی به شمار میرود.
فعالیتهای فرهنگی و منطقهای
وی در استان گلستان نیز فعالیتهای گستردهای داشته و منشأ خدمات ارزندهای بوده است. بسیاری از این اقدامات با پایهگذاری والد معظم ایشان آغاز شده است.
مسئولیت مؤسسه فرهنگی میرداماد، که برنامههای علمی و فرهنگی متعددی را اجرا کرده و تاکنون بیش از ۳۰ اثر منتشر نموده، بر عهده ایشان است.
مدیریت مراکز علمی
ریاست هیأت امناء مدرسه علمیه تخصصی الزهراء (س)، از مدارس موفق خواهران در سطح کشور، از دیگر مسئولیتهای ایشان است. این مرکز در چندین رشته در سطوح سه و چهار فعالیت دارد.
همچنین ریاست هیأت امناء مدرسه علمیه امام خمینی گرگان، که از مدارس ممتاز کشور محسوب میشود، و مرکز تخصصی ولی عصر (عج) گرگان نیز بر عهده ایشان است.
مدیریت مؤسسه فرهنگی دارالمعرفه در قم نیز از دیگر فعالیتهای مهم وی به شمار میرود.
فهرست آثار آیتالله سید مجتبی نورمفیدی
- حکم (حقیقت، اقسام، قلمرو) (سه جلد).
- حکم ظاهری، پذیرش یا انکار؟
- بررسی نظریه حقالطاعه.
- بررسی نظریه خطابات قانونیه.
- المناط فی بلوغ الفتاه
- بررسی فقهی بلوغ دختران.
- اصول اخلاقی قیام امام حسین (علیهالسلام).
- منزلت و امامت اهل بیت (علیهمالسلام).
- مقدمهای بر کتاب ضوابط الرضاع.
- فقه و معارف
- شفاعت اهل بیت (علیهمالسلام)، حقیقت و قلمرو.
- ضرورت توسل به اهل بیت (علیهمالسلام).
- مقدمات بنیادین تفسیر قرآن.
- مسائل بنیادین علم رجال.
- قاعده تسامح در ادله سنن.
- تنقیح الشریعه فی شرح تحریر الوسیله – کتاب الخمس (دو جلد)
- بنیادهای اخلاق اجتماعی اهل بیت علیهمالسلام
- حرمت اهانت به مقدسات
- قاعده الزام
- حرمت اعانه بر اثم
- قاعده تقیه
- قاعده اقرار
- درباره نهجالبلاغه
- بسترهای انحراف
- غیبت، حیرت و انتظارات امام زمان (عج)
- ریشههای اضطراب
- واکاوی فقهی مشروعیت الزام به حجاب
- واکاوی فقهی راههای پیشگیری از فرزندآوری
- قاعده جب
- قاعده لاضرر