دروس خارج

کاهش ارز پول و بررسی آثار فقهی آن – جلسه چهلم – موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – کلام شیخ حسین حلی درباره پول اعتباری و بررسی آن – مالیت پول اعتباری، مستقل یا به اعتبار پشتوانه؟ – کلام بعضی از بزرگان – حق در مسئله  

جلسه 40 – PDF جلسه چهلم موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – کلام شیخ حسین حلی درباره پول اعتباری و بررسی آن – مالیت پول اعتباری، مستقل یا به اعتبار پشتوانه؟ – کلام بعضی از بزرگان – حق در مسئله 1403/02/26      خلاصه جلسه گذشته بحث ما درباره مثلی یا قیمی بودن پول به معنای امروزی است؛ برای این منظور مقدماتی را ذکر کردیم. مطلبی که در جلسه گذشته بیان شد درباره تفاوت پول‌های حقیقی و اعتباری از جهت آثار و احکام شرعی و فقهی مترتب بر آنها بود؛ ملاحظه فرمودید علی‌رغم اینکه هر دو پول محسوب می‌شوند و کارکردهای اصلی پول را برعهده دارند، اما در عین حال یک تفاوت‌هایی هم از نظر

خارج اصول – جلسه صد و نهم – ۳. اجماع منقول – وجه دیگر در  چگونگی کشف رأی معصوم از اجماع – اجماع تقریری – شرح رساله حقوق – ادامه بحث از پیامدهای منفی عدم میانه روی – 1. سقوط شخصیت انسانی – 2. از بین رفتن جوانمردی – آثار سوء پرخوری    

جلسه 109 – PDF جلسه صد و نهم  ۳. اجماع منقول – وجه دیگر در  چگونگی کشف رأی معصوم از اجماع – اجماع تقریری – شرح رساله حقوق – ادامه بحث از پیامدهای منفی عدم میانه روی – 1. سقوط شخصیت انسانی – 2. از بین رفتن جوانمردی – آثار سوء پرخوری   1403/02/26                وجه دیگر در چگونگی کشف رأی معصوم از اجماع در مورد اجماع منقول به خبر واحد تقریبا آنچه لازم بود را بیان کردیم لکن در قسمت مقدماتی بحث که مربوط به وجه حجیت اجماع محصل بود به چند مبنا اشاره کردیم. حدودا شش وجه و مبنا را بیان کردیم. مرحوم محقق تستری در کتاب کشف القناع عن وجوه حجیة

کاهش ارز پول و بررسی آثار فقهی آن – جلسه سی و نهم – موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – تفاوت پول حقیقی و اعتباری از جهت آثار شرعی – 1. ربا – 2. احکام صرف – 3. زکات – 4. ضمان    

جلسه 39 – PDF جلسه سی و نهم موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – تفاوت پول حقیقی و اعتباری از جهت آثار شرعی – 1. ربا – 2. احکام صرف – 3. زکات – 4. ضمان   1403/02/25         خلاصه جلسه گذشته بحث در این بود که آیا پول به‌ویژه پول‌های امروزی که شامل اسکناس کاغذی، پول‌های تحریری و پول‌های الکترونیکی می‌شود، مثلی است یا قیمی؟ مقدمتاً درباره تعریف مثلی و قیمی و انظار مختلف در این باره مطالبی را بیان کردیم و یک ضابطه‌ای برای مثلی و قیمی ذکر شد. تفاوت پول حقیقی و اعتباری از جهت آثار شرعی برای اینکه ببینیم پول به‌ویژه پول امروزی که اعتباری است، مثلی محسوب می‌شود

خارج اصول – جلسه صد و هشتم – ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 2 . حجیت اجماع منقول بنابر سایر مبانی – صورت دوم: نقل مسبب – صورت سوم: نقل سبب و مسبب        

جلسه 108 – PDF جلسه صد و هشتم  ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 2 . حجیت اجماع منقول بنابر سایر مبانی – صورت دوم: نقل مسبب – صورت سوم: نقل سبب و مسبب      1403/02/25           خلاصه جلسه گذشته بحث در حجیت اجماع منقول بنابر مبانی مختلف در حجیت اجماع بود. عرض کردیم چنانچه ما حجیت اجماع را بر مبنای ملازمه، اعم از عقلی، عادی و اتفاقی بپذیریم خودش چند صورت دارد، گاهی به صورت نقل سبب است و گاهی به صورت نقل مسبب و گاهی هم به صورت نقل سبب و مسبب. اگر اجماع به صورت نقل سبب باشد، معلوم شد که حجیت دارد ولی اینکه نهایت اعتبارش چیست و چه چیزی

خارج فقه – جلسه هفتادم – اولیاء عقد – مسئله 1 – ولایت پدر و جد بر گروه‌های سه‌گانه – 2. مجنون و مجنونه – ادله ولایت – دلیل سوم: روایات – دسته اول – روایت دوم و بررسی آن – روایت سوم و بررسی آن            

جلسه 70 – PDF جلسه هفتادم  اولیاء عقد – مسئله 1 – ولایت پدر و جد بر گروه‌های سه‌گانه – 2. مجنون و مجنونه – ادله ولایت – دلیل سوم: روایات – دسته اول – روایت دوم و بررسی آن – روایت سوم و بررسی آن         1403/02/24               خلاصه جلسه گذشته بحث در مورد کسانی بود که پدر و جد نسبت به آنها ولایت در امر نکاح دارند؛ دسته دوم، مجانین هستند، یعنی کسانی که گرفتار جنون شده‌اند؛ اعم از اینکه جنون آنها متصل به زمان بلوغ باشد یا منفصل از زمان بلوغ باشد. ادله‌ای بر ولایت پدر و جد نسبت به این گروه ذکر شده است. دلیل اول اجماع بود که

خارج اصول – جلسه صد و هفتم – ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 2 . حجیت اجماع منقول بنابر سایر مبانی – بررسی پاسخ محقق خراسانی به اشکال مقدر – اشکال اول – اشکال دوم               

جلسه 107 – PDF جلسه صد و هفتم  ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 2 . حجیت اجماع منقول بنابر سایر مبانی – بررسی پاسخ محقق خراسانی به اشکال مقدر – اشکال اول – اشکال دوم    1403/02/24   خلاصه جلسه گذشته عرض شد چنانچه اجماع از باب ملازمه، اعم از عقلی، عادی واتفاقی حجت باشد و توسط یکی از فقها نقل شود، تارة این به صورت نقل سبب آن را نقل می کند و اخری به صورت نقل مسبب و ثالثة به صورت نقل هر دو. پس مفروض بحث ما یکی این است که مبنای حجیت اجماع نه دخولی است و نه تشرفی بلکه یا لطفی است یا از راه ملازمه عادی کاشف از رأی معصوم

خارج فقه – جلسه شصت و نهم – اولیاء عقد – مسئله 1 – ولایت پدر و جد بر گروه‌های سه‌گانه – 2. مجنون و مجنونه – ادله ولایت – دلیل دوم: آیات – آیه اول، دوم، سوم و بررسی آنها – دلیل سوم: روایات – دسته اول         

جلسه 69 – PDF جلسه شصت و نهم اولیاء عقد – مسئله 1 – ولایت پدر و جد بر گروه‌های سه‌گانه – 2. مجنون و مجنونه – ادله ولایت – دلیل دوم: آیات – آیه اول، دوم، سوم و بررسی آنها – دلیل سوم: روایات – دسته اول        1403/02/23                  خلاصه جلسه گذشته بحث در گروه دوم از اشخاصی است که تحت ولایت پدر و جد قرار دارند؛ یعنی مجنون و مجنونه. ادله این مدعا باید مورد بررسی قرار بگیرد؛ دلیل اول اجماع بود. عرض کردیم اجماع نسبت به مجنونی که جنون او متصل به زمان بلوغ است، قابل قبول است اما در مورد مجنونی که جنون او منفصل از زمان

خارج اصول – جلسه صد و ششم – ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 2 . حجیت اجماع منقول بنابر سایرمبانی – صورت اول: نقل سبب –  اشکال – پاسخ محقق خراسانی       

جلسه 106 – PDF جلسه صد و ششم ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 2 . حجیت اجماع منقول بنابر سایرمبانی – صورت اول: نقل سبب –  اشکال – پاسخ محقق خراسانی      1403/02/23      خلاصه جلسه گذشته بحث ما در مورد حجیت اجماع منقول به خبر واحد بود. عرض کردیم تارتا بحث درباره نقل اجماع، بنابر این است که ناقل عن حس اجماع را نقل کرده و رأی معصوم کشف شده باشد و اخری عن حدس. بنابر اینکه اجماع عن حس نقل شده باشد که این در واقع در قالب اجماع دخولی و اجماع تشرفی تحقق دارد، گفتیم به سه صورت ممکن است نقل شود: 1. گاهی به صورت نقل سبب است؛ 2.گاهی به صورت نقل

خارج فقه – جلسه شصت و هشتم – اولیاء عقد – مسئله 1 – بررسی ولایت پدر و جد بر سه دسته – 1. صغیر و صغیره – ادله ولایت – 2. مجنون و مجنونه – ادله ولایت – دلیل اول: اجماع – بررسی دلیل اول          

جلسه 68 – PDF جلسه شصت و هشتم  اولیاء عقد – مسئله 1 – بررسی ولایت پدر و جد بر سه دسته – 1. صغیر و صغیره – ادله ولایت – 2. مجنون و مجنونه – ادله ولایت – دلیل اول: اجماع – بررسی دلیل اول           1403/02/22   مروری بر مباحث گذشته در مسأله اول از فصل مربوط به اولیاء عقد گفتیم پدر و جد از ناحیه پدر، ولایت دارند؛ ادله ولایت پدر و جد بیان شد و اصل ولایت ثابت شد. اما مادر، برادر، عمو، دایی و فرزندان برادر و عمو و دایی، ولایت ندارند؛ ادله این هم بیان شد. پس تا اینجا دسته اول و دوم از کسانی که ولایت برای آنها ثابت شده، تکلیف

خارج اصول – جلسه صد و پنجم – ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 1. نقل اجماع به صور سه گانه بنابر اجماع دخولی و تشرفی – 2. نقل اجماع بنابر سایر مبانی – صورت اول: نقل سبب        

جلسه 105 – PDF جلسه صد و پنجم  ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – 1. نقل اجماع به صور سه گانه بنابر اجماع دخولی و تشرفی – 2. نقل اجماع بنابر سایر مبانی – صورت اول: نقل سبب      1403/02/22          خلاصه جلسه گذشته ما عرض کردیم برای بررسی حجیت اجماع منقول به خبر واحد ابتدا باید سه مطلب را به عنوان مقدمه ذکر کنیم. این سه مقدمه این بود: 1. دلالت سیره عقلا بر حجیت خبری که اخبار عن حس باشد و نیز مخبر به یک امر متعارف باشد. 2. ناقل اجماع گاهی نظر معصوم را عن حس بیان می کند و گاهی عن حدس، به تعبیر دیگر اجماعات بر دو پایه استوار

کاهش ارز پول و بررسی آثار فقهی آن – جلسه سی و هشتم – موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – تفاوت پول‌های قدیمی و جدید – ماهیت پول‌های جدید و قدیم متفاوت‌اند یا خیر؟  

جلسه 38 – PDF جلسه سی و هشتم  موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – تفاوت پول‌های قدیمی و جدید – ماهیت پول‌های جدید و قدیم متفاوت‌اند یا خیر؟   1403/02/19 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم برای اینکه محل نزاع در این بحث که پول یک حقیقت مثلی است یا قیمی، روشن شود، باید انواع پول را که در آنها اختلاف شده از این جهت، معین کنیم. تقریباً از پنج نوع پولی که از ابتدا تا امروز پدید آمده، معلوم شد که حداقل دو نوع مورد اختلاف نیست؛ قدر متیقن این است که پول کالایی و پول فلزی طلا و نقره مثلی است. در مورد اسکناس‌های کاغذی که پشتوانه طلا و نقره داشتند هم مشهور معتقد

خارج اصول – جلسه صد و چهارم – ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – مقدمات سه گانه – مقدمه دوم: کشف رأی معصوم از راه حس و حدس – مقدمه سوم: الفاظ حاکی از اجماع – شرح رساله حقوق – حق دوم شکم: میانه روی و لزوم تقویت جسم – پیامدهای منفی عدم میانه روی : 1. سقوط شخصیت انسانی   

جلسه 104 – PDF جلسه صد و چهارم  ۳. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – مقدمات سه گانه – مقدمه دوم: کشف رأی معصوم از راه حس و حدس – مقدمه سوم: الفاظ حاکی از اجماع – شرح رساله حقوق – حق دوم شکم: میانه روی و لزوم تقویت جسم – پیامدهای منفی عدم میانه روی : 1. سقوط شخصیت انسانی      1403/02/19               خلاصه جلسه گذشته بحث در حجیت اجماع منقول به خبر واحد بود؛ زیرا اگر مخبر ثقه ای خبر از اجماع و اتفاق علماء بدهد مفید ظن است، لکن باید ببینیم این ظن معتبر است یا خیر؟ آیا ادله معتبره بر حجیت و اعتبار این ظن و خروج

کاهش ارز پول و بررسی آثار فقهی آن – جلسه سی و هفتم – موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – تنقیح موضوع بحث      

جلسه 37 – PDF جلسه سی و هفتم موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – تنقیح موضوع بحث   1403/02/18 خلاصه جلسه گذشته بحث در مثلی بودن یا قیمی بودن پول بود؛ ما انظار و آراء فقها را درباره تعریف مثلی و قیمی بیان کردیم و اجمالاً ضابطه و معیاری که می‌تواند مورد قبول قرار بگیرد، بیان کردیم. این مقدمه‌ای برای ورود به این بحث است که آیا پول مثلی است یا قیمی. تنقیح موضوع بحث مطلب دیگری که لازم است که به آن پرداخته شود، تنقیح موضوع بحث است؛ ما وقتی می‌گوییم پول مثلی یا قیمی است، منظور چه پولی است و اختلاف در کدام یک از انواع پول است؟ به عبارت دیگر نسبت به بعضی

خارج اصول – جلسه صد و سوم – 3. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – اقسام اجماع منقول – مقدمات سه گانه – مقدمه اول: قدر متیقن از سیره عقلا در حجیت خبر واحد    

جلسه 103 – PDF جلسه صد و سوم 3. اجماع منقول – بررسی حجیت اجماع منقول – اقسام اجماع منقول – مقدمات سه گانه – مقدمه اول: قدر متیقن از سیره عقلا در حجیت خبر واحد      1403/02/18               خلاصه جلسه گذشته در مقدمه بحث از اجماع منقول به مسالک مختلف در باب حجیت اجماع محصل اشاره کردیم و همه آنها را مورد بررسی قرار دادیم و نهایتا نظر خودمان را بیان کردیم. بالاخره معلوم شد که اجماع محصل حجت است و وجه حجیت آن نیز معلوم شد. بررسی حجیت اجماع منقول حال بحث از این است که اجماع منقول به خبر واحد حجت است یا خیر؟ یعنی مثلا می بینیم که صاحب جواهر ادعای اجماع

خارج فقه – جلسه شصت و هفتم – اولیاء عقد – مسئله 1 – بررسی ولایت عمو – ادله عدم ولایت عمو – دلیل اول: اجماع – دلیل دوم: اصل – دلیل سوم: روایات و بررسی آنها – بررسی ولایت دایی – ادله عدم ولایت دایی – دلیل مشترک بر عدم ولایت برادر، عمو و دایی – ادله عدم ولایت فرزندان آنها      

جلسه 67 – PDF جلسه شصت و هفتم اولیاء عقد – مسئله 1 – بررسی ولایت عمو – ادله عدم ولایت عمو – دلیل اول: اجماع – دلیل دوم: اصل – دلیل سوم: روایات و بررسی آنها – بررسی ولایت دایی – ادله عدم ولایت دایی – دلیل مشترک بر عدم ولایت برادر، عمو و دایی – ادله عدم ولایت فرزندان آنها        1403/02/17                           خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم برادر نسبت به خواهر ولایت ندارد؛ ادله‌ای که برای عدم ولایت ذکر شده، سه دلیل است؛ دو دلیل را پذیرفتیم یعنی اجماع و اصل، و دلیل سوم یعنی روایات مورد خدشه قرار گرفت. سپس عرض کردیم روایاتی

خارج اصول – جلسه صد و دوم – 3. اجماع منقول – وجوه کاشفیت اجماع از رأی معصوم(ع) – بررسی نظر محقق بروجردی – حق در مسئله     

جلسه 102 – PDF جلسه صد و دوم  3. اجماع منقول – وجوه کاشفیت اجماع از رأی معصوم(ع) – بررسی نظر محقق بروجردی – حق در مسئله   1403/02/17    خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم محقق بروجردی در باب اجماع معتقد است ملازمه عادیه بین اتفاق علماء و موافقت معصوم تنها در یک قسم از مسائل وجود دارد و آن هم مسائل اصلی که از سوی امام معصوم القاء شده است. آن اصولی که فروع را از آن استخراج می کنند و تطبیق می دهند. اما در دو قسم دیگر از مسائل یعنی مسائل فقهی فرعی که استنباط در آنها صورت می گیرد و مسائل عقلی که به ما کمک می کند تا یک حکم شرعی را کشف کنیم، اجماع

خارج فقه – جلسه شصت و ششم – اولیاء عقد – مسئله 1 – بررسی ولایت برادر – ادله عدم ولایت برادر – دلیل اول: اجماع – دلیل دوم: اصل – دلیل سوم: روایات و بررسی آنها – روایات دال بر ولایت برادر و توجیه آنها       

جلسه 66 – PDF جلسه شصت و ششم  اولیاء عقد – مسئله 1 – بررسی ولایت برادر – ادله عدم ولایت برادر – دلیل اول: اجماع – دلیل دوم: اصل – دلیل سوم: روایات و بررسی آنها – روایات دال بر ولایت برادر و توجیه آنها           1403/02/16       عدم ولایت برادر، عمو و دایی امام(ره) در تحریر بعد از بیان ولایت أب و جد و نفی ولایت از أم، می‌فرماید: «و لا للأخ و العمّ و الخال و أولادهم»؛ یعنی ولایت برای برادر، عمو و دایی و فرزندان آنها ثابت نیست. ‌ادله عدم ولایت برادر دلیل بر عدم ولایت برادر، چند امر است؛ در برخی از کتب تصریح شده به اینکه برادر ولایت ندارد بر برادرزاده، حالا

خارج اصول – جلسه صد و یکم – 3. اجماع منقول – وجوه کاشفیت اجماع از رأی معصوم(ع) – نظر بعضی از بزرگان و بررسی آن – نظر محقق بروجردی

جلسه 101 – PDF جلسه صد و یکم  3. اجماع منقول – وجوه کاشفیت اجماع از رأی معصوم(ع) – نظر بعضی از بزرگان و بررسی آن – نظر محقق بروجردی 1403/02/16   خلاصه جلسه گذشته در مورد حجیت اجماع چند مسلک در مقام بیان چگونگی کاشفیت اجماع از رأی معصوم ذکر شد و مورد بررسی قرار گرفت. نظر محقق نایینی و اشکالاتی که نسبت به آن وجود دارد، نیز بیان شد. ایشان می گفت اقرب المسالک این است که اجماع کاشف از وجود یک دلیل معتبر نزد مجمعین است و این طبیعتا با واسطه ما را به رأی معصوم می رساند. نظر بعضی از بزرگان برخی از بزرگان نیز با اینکه این وجه را امتن الوجوه می دانند و معتقدند

کاهش ارز پول و بررسی آثار فقهی آن – جلسه سی و ششم – موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – نظر امام(ره) درباره تعریف مثلی و قیمی – دسته‌بندی نظرات درباره تعریف مثلی و قیمی – حق در مسأله        

جلسه 36 – PDF جلسه سی و ششم موضوع شناسی: 1. پول – مثلی یا قیمی بودن پول – نظر امام(ره) درباره تعریف مثلی و قیمی – دسته‌بندی نظرات درباره تعریف مثلی و قیمی – حق در مسأله     1403/02/11       نظر امام(ره) درباره تعریف مثلی و قیمی در جلسه گذشته به انظار فقها درباره تعریف مثلی و قیمی اشاره‌ای داشتیم؛ بیش از ده نظر را در این رابطه ذکر کردیم، هم از قدما و هم از متأخرین. امام(ره) در مورد مثلی و قیمی ضمن اینکه یک تعریفی را ارائه می‌دهند، نکاتی را هم ذکر می‌کنند. ایشان می‌فرماید: مالیت اشیاء ناشی از رغبت مردم به آن اشیاء است، و رغبت مردم به اشیاء هم تابع خواص و منافع

خارج اصول – جلسه صدم – 3. اجماع منقول – وجوه کاشفیت اجماع از رأی معصوم(ع) – نظر محقق نایینی و  بررسی آن

جلسه 100 – PDF جلسه صدم  3. اجماع منقول – وجوه کاشفیت اجماع از رأی معصوم(ع) – نظر محقق نایینی و  بررسی آن 1403/02/11     نظر محقق نایینی عرض کردیم محقق نایینی شش وجه برای حجیت اجماع و کشف رأی معصوم ذکر کردند و پنج وجه را مورد اشکال قرار داده و تنها یک وجه را قبول کردند. عبارت ایشان این است «و قیل ان الوجه فی حجیته انما هو لاجل کشفه لوجود الدلیل المعتبر عند المجمعین و لعل هذا الاخیر اقرب المسالک» گفته شده که وجه در حجیت اجماع این است که اجماع کاشف از وجود یک دلیل معتبر نزد مجمعین است. دلیلی که آنها به آن دسترسی داشتند و به دست ما نرسیده است. این وجه را