سایر دروس - صفحه 16 از 77 - پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سید مجتبی نورمفیدی

تفسیر – جلسه هفتم – آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش دوم: «ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ» – مطلب سوم، چهارم، پنجم، و ششم

جلسه 7 – PDF جلسه هفتم آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش دوم: «ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ» – مطلب سوم، چهارم، پنجم، و ششم 1402/08/10 خلاصه جلسه گذشته در مورد این دو آیه عرض کردیم پنج قسمت و پنج بخش قابل بررسی است. بخش اول بیان شد. در بخش دوم یعنی «ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ»، دو مطلب را در جلسه گذشته بیان کردیم. چند مطلب دیگر از این بخش باقی مانده که آنها را در این جلسه بیان می‌کنیم. مطلب سوم در این بخش که با «ثم» آغاز شده، می‌فرماید سپس شما گوساله را به عنوان اله و معبود قرار دادید، بعد از آن مواعده‌ای که ما با حضرت موسی داشتیم،

قواعد فقهیه – جلسه دهم – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – بررسی اشکال ششم – اشکال اول مشترک الورود به تقریب اول و دوم و بررسی آن

جلسه 10 – PDF جلسه دهم ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – بررسی اشکال ششم – اشکال اول مشترک الورود به تقریب اول و دوم و بررسی آن 1402/08/07 خلاصه جلسه گذشته بحث در اشکالات تقریب اول از دو تقریب استدلال به آیه نفی سبیل بود؛ اشکال ششم که در جلسه گذشته نقل کردیم، در کلمات امام(ره) مطرح شده است. اساس اشکال (که البته یک ادعایی است در مورد آیه و ایشان هم آن را رد نکرده‌اند، لکن می‌فرماید

شرح رساله حقوق – جلسه نود و دوم – دو اثر مهم دست درازی به حرام – 1.عقوبت اخروی – 2. رسوایی و سرزنش مردم در دنیا

جلسه 92 – PDF جلسه نود و دوم دو اثر مهم دست درازی به حرام – 1.عقوبت اخروی – 2. رسوایی و سرزنش مردم در دنیا 1402/08/03 خلاصه جلسه گذشته بحث ما در این فراز بود: «وَ أَمَّا حَقُّ يَدِكَ فَأَنْ لَا تَبْسُطَهَا اِلَى مَا لاَ يَحِلُّ لَكَ فَتَنَالَ بِمَا تَبْسُطُهَا اِلَيْهِ مِنَ اللَّهِ الْعُقُوبَةَ فِي الأَجَلِ وَ مِنَ النَّاسِ بِلِسَانِ اللاَّئِمَةِ فِي الْعَاجِلِ» اما حق دست‏ شما این است که آن را به سوی چیزی که بر تو حلال نیست دراز نکنی، توضیح دادیم، دست درازی چه به نحو مادی و چه به نحو معنوی ممنوع است؛ برخی مصادیق آن را هم بیان کردیم. دو اثر مهم دست درازی به حرام در ادامه حضرت به

قواعد فقهیه – جلسه نهم – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – بررسی پاسخ دوم به اشکال اول – اشکال به پاسخ دوم – بررسی اشکال دوم – اشکال سوم- پاسخ اول و بررسی آن – پاسخ دوم

جلسه 9 – PDF جلسه نهم ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – بررسی پاسخ دوم به اشکال اول – اشکال به پاسخ دوم – بررسی اشکال دوم – اشکال سوم- پاسخ اول و بررسی آن – پاسخ دوم 1402/08/06 خلاصه جلسه گذشته تا اینجا سه اشکال به تقریب اول از استدلال به آیه نفی سبیل بیان کردیم و جواب دادیم. اشکال اول سیاق خود این فقره از آیه بود که در حقیقت با عنوان سیاق کلمات آن را معرفی کردیم. اشکال دوم

تفسیر – جلسه ششم – آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش دوم- مطلب اول – مطلب دوم

جلسه 6 – PDF جلسه ششم آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش دوم- مطلب اول – مطلب دوم 1402/08/02 بخش دوم: «ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ» در بخش اول از آیه 51 و 52 مطالب شش‌گانه‌ای که لازم بود در این باره بیان شود، مطرح شد. «وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»؛ هم درباره مواعده صحبت شد و هم درباره «اربعین»، و هم اینکه چگونه این نعمت در آن زمان برای آن مردم می‌توانست منشأ برکات بسیار فراوان باشد؛ اما متأسفانه بنی‌اسرائیل این نعمت را فراموش کردند. بخش دوم این است: «ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ». اما شما بعد از این نعمتی که خداوند به موسی و در واقع به شما عطا کرد، یعنی

تفسیر – جلسه پنجم – آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش اول – مطلب ششم- مواعده بر چهل شب یا سی شب؟ – 1. نسبت به خداوند – 2. نسبت به موسی(ع) – 3. نسبت به بنی‌اسرائیل

جلسه 5 – PDF جلسه پنجم آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش اول – مطلب ششم- مواعده بر چهل شب یا سی شب؟ – 1. نسبت به خداوند – 2. نسبت به موسی(ع) – 3. نسبت به بنی‌اسرائیل 1402/08/01 خلاصه جلسه گذشته در آیه 51 و 52 عرض کردیم پنج بخش وجود دارد؛ بخش اول، «وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً» بود که مشتمل بر چندین مطلب است. تا اینجا ما پنج مطلب در مورد بخش اول ذکر کردیم. مطلب ششم مطلب ششم در مورد این بخش،

قواعد فقهیه – جلسه هشتم – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – بررسی پاسخ دوم به اشکال اول – اشکال به پاسخ دوم – بررسی اشکال دوم – اشکال سوم- پاسخ اول و بررسی آن – پاسخ دوم

جلسه 8 – PDF جلسه هشتم ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – بررسی پاسخ دوم به اشکال اول – اشکال به پاسخ دوم – بررسی اشکال دوم – اشکال سوم- پاسخ اول و بررسی آن – پاسخ دوم 1402/07/30 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در استدلال به آیه نفی سبیل برای اثبات قاعده، اشکالاتی مطرح شده است؛ ما به عموم این آیه تمسک کردیم و گفتیم می‌توان با این آیه، قاعده نفی سبیل را اثبات کرد. اما اشکالاتی مطرح شده است؛ اجمالاً دو اشکال

قواعد فقهیه – جلسه هفتم – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – اشکال اول – پاسخ اول و دوم و بررسی آنها

جلسه 7 – PDF جلسه هفتم ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – بررسی نظر برگزیده – اشکال اول – پاسخ اول و دوم و بررسی آنها 1402/07/29 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم مقتضای تحقیق در آیه نفی سبیل این است که آیه عمومیت دارد (تقریب اول) و بر این اساس می‌تواند بر قاعده نفی سبیل دلالت کند؛ فی الجمله شواهد و قرائن را ذکر کردیم، لکن عرض کردیم نسبت به عموم چند اشکال مطرح است؛ بعضی از این اشکالات را مرحوم شیخ انصاری فرموده و برخی را دیگران گفته‌اند از جمله صاحب حدائق؛ عمدتاً آن اشکالات شش‌گانه‌ای که ما در گذشته از صاحب عناوین نقل کردیم، اینها هست به اضافه یک سری اشکالات

تفسیر – جلسه چهارم – آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش اول – مطلب پنجم- 1. نعمت برای موسی(ع) – 2. نعمت برای بنی‌اسرائیل

جلسه 4 – PDF جلسه چهارم آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش اول – مطلب پنجم- 1. نعمت برای موسی(ع) – 2. نعمت برای بنی‌اسرائیل 1402/07/25 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم آیه 51 و 52 سوره بقره پنج بخش دارد و هر بخشی متضمن مطالبی است که به مرور بیان خواهیم کرد. بخش اول، این فقره از آیه است: «وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً». در مورد این

تفسیر – جلسه سوم – آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش اول – مطلب اول، دوم، سوم و چهارم

جلسه 3 – PDF جلسه سوم آیه 51 و 52 – بخش‌های دو آیه – بخش اول – مطلب اول، دوم، سوم و چهارم 1402/07/24 بخش‌های دو آیه آیه 51 و 52 متضمن پنج بخش است؛ ما در دو جلسه گذشته تناسب این دو آیه با آیات قبل و مفردات این دو آیه را توضیح دادیم. طبق روال مباحث گذشته، آیات را به بخش‌های مختلف تقسیم می‌کنیم؛ آیه 51 سه بخش دارد و آیه 52 دو بخش. هر کدام از این بخش‌ها متضمن مطالب و نکاتی است که باید ان‌شاءالله آنها را بیان کنیم. بخش اول: «وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً». بخش دوم: «ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ». بخش سوم: «وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ». بخش چهارم: «ثُمَّ عَفَوْنَا

قواعد فقهیه – جلسه ششم – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – نظر برگزیده درباره آیه (عموم) – دلائل و شواهد – بررسی نظر برگزیده – اشکال اول

جلسه 6 – PDF جلسه ششم ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – نظر برگزیده درباره آیه (عموم) – دلائل و شواهد – بررسی نظر برگزیده – اشکال اول 1402/07/23 نظر برگزیده درباره آیه (عموم) بعد از بیان انظار پیرامون مدلول و مفاد آیه نفی سبیل، باید دید مقتضای تحقیق در معنا و تفسیر این آیه چیست و اینکه آیا این آیه دلالت بر قاعده دارد یا نه. مدعای ما این است

شرح رساله حقوق – جلسه نود و یکم – خلاصه جلسه گذشته – مصادیق دیگر دست درازی حرام

جلسه 91 – PDF جلسه نود و یکم خلاصه جلسه گذشته – مصادیق دیگر دست درازی حرام 1402/07/19 شرح رساله الحقوق خلاصه جلسه گذشته در رساله حقوق به حق دست رسیدیم. طی دو جلسه به صورت کوتاه در آغاز این فراز مطالبی را بیان کردیم. امام زین العابدین فرمود: «وَ أَمَّا حَقُّ یَدِکَ فَأَنْ لَا تَبْسُطَهَا إِلَى مَا لَا یَحِلُّ لَکَ فَتَنَالَ بِمَا تَبْسُطُهَا إِلَیْهِ مِنَ اللَّهِ الْعُقُوبَةَ فِی الْآجِلِ وَ مِنَ النَّاسِ بِلِسَانِ اللَّائِمَةِ فِی الْعَاجِلِ وَ لَا تَقْبِضَهَا مِمَّا افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَیْهَا وَ لَکِنْ تُوَقِّرُهَا بِهِ تَقْبِضُهَا عَنْ کَثِیرٍ مِمَّا لَا یَحِلُّ لَهَا وَ تَبْسُطُهَا بِکَثِیرٍ مِمَّا لَیْسَ عَلَیْهَا فَإِذَا هِیَ قَدْ عُقِلَتْ وَ شُرِّفَتْ فِی الْعَاجِلِ وَجَبَ لَهَا حُسْنُ الثَّوَابِ مِنَ اللَّهِ فِی الْآجِلِ» حضرت

قواعد فقهیه – جلسه پنجم – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – اقوال درباره آیه – سایر وجوه کلام امام(ره)

جلسه 5 – PDF جلسه پنجم ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – اقوال درباره آیه – سایر وجوه کلام امام(ره) 1402/07/22 خلاصه جلسه گذشته بحث در استدلال به آیه نفی سبیل برای اثبات قاعده بود. تا اینجا دو تقریب برای استدلال به این آیه و

تفسیر – جلسه دوم – آیه 51 و 52 – مفردات آیه – 3. «موسی» – 4. «اربعین» – 5. «اتخذتم»

جلسه 2 – PDF جلسه دوم آیه 51 و 52 – مفردات آیه – 3. «موسی» – 4. «اربعین» – 5. «اتخذتم» 1402/07/18 خلاصه جلسه گذشته بحث در آیه 51 و 52 سوره بقره بود؛ بعد از بیان مفاد اجمالی آیه، در مورد مفردات آیه مطالبی را عرض کردیم. دو کلمه «إذ» و «واعدنا» در جلسه گذشته اجمالاً توضیح داده شد. 3. «موسی» در مورد خود این واژه هم چند وجه ذکر کرده‌اند که ریشه موسی چیست و به چه معناست. وجه اول:

تفسیر – جلسه اول – آیه 51 و 52 – مفاد اجمالی آیه – ارتباط آیه با آیات قبل – مفردات آیه – 1. «إذ» – 2. «واعدنا»

جلسه 1 – PDF جلسه اول آیه 51 و 52 – مفاد اجمالی آیه – ارتباط آیه با آیات قبل – مفردات آیه – 1. «إذ» – 2. «واعدنا» 1402/07/17 آیه 51 و 52 «وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ * ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ». مفاد اجمالی آیه معنا و مفاد اجمالی این آیه آن است که خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: و به یاد بیاورید زمانی را که ما با موسی وعده کردیم برای چهل شب، لکن بعد از آنکه غیبت موسی از موعد مقرر سی روزه تجاوز کرد، شما به بت‌پرستی و شرک روی آوردید و به خودتان ظلم کردید و ما بعد از آن، باز از

قواعد فقهیه – جلسه چهارم – مفاد قاعده – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – اشکالات شش‌گانه و پاسخ آنها

جلسه 4 – PDF جلسه چهارم مفاد قاعده – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – اشکالات شش‌گانه و پاسخ آنها 1402/07/16 اشکالات شش‌گانه عرض شد دو تقریب برای استدلال به آیه «لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا» ذکر شده برای اثبات قاعده و اینکه این آیه

قواعد فقهیه – جلسه سوم – مفاد قاعده – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – دو تقریب

جلسه 3 – PDF جلسه سوم مفاد قاعده – ادله قاعده – دلیل اول: آیه 141 سوره نساء – دو تقریب 1402/07/15 خلاصه جلسه گذشته ما طی دو جلسه گذشته درباره کاربردهای این قاعده که حکایت از اهمیت و گستردگی استفاده از آن دارد، مطالبی را به عرض رساندیم؛ هم به کاربرد آن در ابواب مختلف فقهی و هم قانون اساسی و قوانین عادی بنابر ادعای برخی اشاره کردیم و البته آن را مورد بررسی قرار دادیم. مفاد قاعده به هرحال مفاد اجمالی این قاعده ـ تا برسیم به حدود و ثغور و برخی از مطالب مرتبط با آن ـ همانطور که از نامش پیداست، نفی سبیل کفار بر مسلمین و استیلاء و سلطه آنها بر مسلمانان

قواعد فقهیه – جلسه دوم – بررسی قاعده نفی سبیل در قانون اساسی و قانون مدنی

جلسه 2 – PDF جلسه دوم بررسی قاعده نفی سبیل در قانون اساسی و قانون مدنی 1402/07/09 خلاصه جلسه گذشته در اشاره‌ای کوتاه به گستره قاعده و موارد کاربرد آن در فقه، به این نتیجه رسیدیم که در اکثر ابواب فقهی، یا صراحتاً یا بالکنایة و الاشارة به این قاعده پرداخته شده است؛ لکن اینکه بعضی، همه موارد اشتراط اسلام در برخی از امور را حمل بر قاعده نفی سبیل کرده‌اند یا ممکن است این کار را بکنند، این درست نیست. بله، در برخی موارد می‌توانیم قاطعانه بگوییم سرّ اشتراط اسلام، رعایت مضمون قاعده نفی سبیل است؛ اما همه جا این چنین نیست. بررسی موارد قاعده نفی سبیل در قانون اساسی و قانون مدنی به

قواعد فقهیه – جلسه اول – گستره قاعده – بررسی اشتراط اسلام با قاعده نفی سبیل

جلسه 1 – PDF جلسه اول گستره قاعده – بررسی اشتراط اسلام با قاعده نفی سبیل 1402/07/08 مداومت در عمل ما در آغاز سال تحصیلی جدید و اولین جلسه درسی امسال، یک روایتی را از امیرالمؤمنین(ع) می‌خوانیم؛ ان‌شاءالله این کلمات چراغ راه ما و مشعل هدایت ما باشد و با استمداد از این کلمات نورانی بتوانیم به سوی مقصد حرکت کنیم. امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرماید: «الْمُدَاوَمَةَ الْمُدَاوَمَةَ فَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَجْعَلْ لِعَمَلِ الْمُؤْمِنِينَ غَايَةً إِلَّا الْمَوْت‏» . مداومت‌، مداومت، پیگیری، پیگیری، استمرار در کار و عمل، فرق نمی‌کند در هر چیزی؛ هر کاری که مؤمن انجام می‌دهد، این عمل اطلاق دارد، هم عبادت را دربرمی‌گیرد و هم تلاش برای معیشت را، هم تحصیل علم و دانش و

قواعد فقهیه – جلسه سی و نهم – ولایات مجعول از طرف خداوند – 4. ولایت عدول مؤمنین – ادله و بررسی آن – 5. سایر ولایات

جلسه 39 – PDF جلسه سی و نهم ولایات مجعول از طرف خداوند – 4. ولایت عدول مؤمنین – ادله و بررسی آن – 5. سایر ولایات 1402/03/07 4. ولایت عدول مؤمنین چهارمین گروه از کسانی که از طرف شارع برای آنان جعل ولایت شده یا حداقل برخی ادعا کرده‌اند جعل ولایت را برای این گروه، عدول مؤمنین است. گفته‌اند عدول مؤمنین نسبت به برخی از امور که حداقل آن، اموال صغار است ولایت دارند. البته در دامنه و دایره ولایت عدول مؤمنین بعد از اثبات اصل ولایت آنها، اختلاف است. برخی ادعا کرده‌اند ولایت عدول مؤمنین را در امور حسبیه و در امور مختلفی که حاکم و فقیه باید متصدی آن باشد. علی أیحال صرف نظر از