جلسه 38 – PDF جلسه سی و هشتم ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری – ادله اعتبار حقوق مادی و اقتصادی – دلیل چهارم و بررسی آن – دلیل پنجم و بررسی آن 1405/02/31 دلیل چهارم دلیل چهارم بر اعتبار و مشروعیت حقوق مادی و اقتصادی مترتب بر آثار فکری، ادله حرمت غصب و حرمت سرقت و حرمت تصرف عدوانی است؛ البته هر کدام از این عناوین میتواند مستقلاً به عنوان یک دلیل ذکر شود، لکن از آنجا که شکل استدلال در اینها یکسان است، ما اینها را از هم تفکیک نکردیم. ما آیات و روایات متعددی درباره حرمت سرقت و حرمت غصب داریم؛ مثل آیه: «إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا» یا روایتی که از پیامبر(ص) نقل شده
جلسه 37 – PDF جلسه سی و هفتم ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری – ادله اعتبار حقوق مادی و اقتصادی – دیدگاهها – دلیل اول، دوم و بررسی آنها – دلیل سوم و بررسی آن 1405/02/30 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم حقوق مرتبط با مالکیت فکری بر دو دسته است؛ یکی حقوق معنوی و اخلاقی، و دیگری حقوق مادی و اقتصادی. در جلسه گذشته اجمالاً درباره دسته اول از حقوق و ادله اعتبار و مشروعیت این دسته، مطالبی را عرض کردیم. البته جای بسط و تفصیل بیشتر درباره این دسته از حقوق و ادله اعتبار و اثبات این دسته از حقوق وجود دارد، اما با توجه به محدودیت ما از جهت زمانی و اینکه در جلسات باقی
جلسه 36 – PDF جلسه سی و ششم ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری – دو دسته حقوق مربوط به مالکیت معنوی – ادله اعتبار حقوق معنوی و فکری – 1. ادله اعتبار حق انتساب اثر – 2. ادله اعتبار حق تمامیت اثر 1405/02/29 ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری بعد از بیان مقدمات هفتگانه که به درازا کشید، مخصوصاً مقدمه هفتم که نقش تعیین کنندهای در بررسی ادله دارد، بحث به ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری رسیده است. در مورد مالکیت فکری دو دسته از حقوق قابل بررسی است؛ یک دسته حقوق معنوی و اخلاقی است و یک دسته حقوق مادی و اقتصادی. ادلهای که برای اثبات مالکیت معنوی یا مالکیت فکری ذکر شده، بعضاً ناظر به
جلسه 35 – PDF جلسه سی و پنجم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – نتیجه بحث در جهات سهگانه مربوط به پرسش سوم – جهت اول: چیستی پدیده – جهت دوم: نوع رابطه پدیدآورنده و پدیده – جهت سوم: مالیت پدیده 1405/02/23 خلاصه جلسه گذشته بحث در مقدمه هفتم از مقدمات بحث مالکیت فکری بود. در مقدمه هفتم سه پرسش اساسی مطرح شد؛ پرسش اول که پاسخ آن هم داده شد، این بود که آیا این یک مسئله قدیمی است یا مسئله جدیدی محسوب میشود؟ پرسش دوم این بود که آیا موضوع در این بحث واحد است یا متعدد؟ پرسش سوم به چیستی و بعضی از ابعاد موضوع مالکیت فکری مربوط بود. در پرسش سوم، سه جهت
جلسه 34 – PDF جلسه سی و چهارم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – مروری بر مباحث گذشته 1405/02/22 مروری بر مباحث گذشته به دلیل فاصله طولانی بین آخرین جلسه این بحث و این جلسه، ناچاریم مروری بر بحثهای گذشته داشته باشیم؛ به علاوه، نکتهای که مرور بحث را ضروری میکند، این است که ما ببینیم در کجای بحث قرار دادیم و چه راهی پیمودهایم و بقیه راه چیست. چون سخن در مقدمات مسئله مالکیت فکری بود؛ این مقدمات همگی به منظور تمهید و آمادهسازی برای بررسی مشروعیت و اعتبار مالکیت فکری بیان شد. لذا هم به دلیل این فاصلهای که افتاد و هم به جهت
جلسه 33 – PDF جلسه سی و سوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – بررسی اشکالات قول به ملکیت – بررسی اشکال اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم 1404/11/14 خلاصه جلسه گذشته بحث درباره اقوالی است که قائل به ملکیت نسبت به آثار فکری و معنوی قائل شدهاند. برخی از این دسته آن را از قبیل ملکیت عین و برخی آن را از قبیل ملکیت منفعت و ملکیت نوع سوم میدانند؛ یعنی نه ملکیت عین است و نه ملکیت منفعت، همانطور که
جلسه 32 – PDF جلسه سی و دوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – بررسی اشکالات قول به ملکیت – اشکال اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم 1404/11/08 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم یکی از اقوال در مورد نسبت و رابطه بین پدیدآورنده یک اثر فکری یا معنوی و خود آن اثر، قول به ملکیت است؛ یعنی کسی که یک اثر معنوی یا فکری را میآفریند، مالک آن اثر محسوب میشود. لکن در
جلسه 31 – PDF جلسه سی و یکم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – امکان ملکیت از دو زاویه – اقوال مربوط به ملکیت امور معنوی (فکری) – قول اول – قول دوم 1404/11/07 خلاصه جلسه گذشته بحث در بررسی اقوال مختلف پیرامون مالکیت معنوی یا فکری بود؛ یعنی آیا آنچه که به عنوان امور معنوی یا فکری شناخته میشود، مملوک واقع میشود یا صاحب اثر نسبت به آن دارای حق است؟ به عبارت دیگر، نسبت و رابطه بین پدیدآورنده اثر و خود اثر و پدیده، آیا از قبیل ملکیت است یا نسبت ذوحق به حق است؟ اگر ملکیت است،
جلسه 30 – PDF جلسه سی ام مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – نتیجه بحث در دوام – پاسخ به دو شبهه 1404/11/01 خلاصه جلسه گذشته به مناسبت بحث از نوع رابطه و نسبت بین پدیدآورنده یک اثر معنوی یا فکری با خود آن اثر و پدیده، و قول برخی به ملکیت امور معنوی و فکری، به برخی از اوصاف و عناصر ملکیت پرداختیم. عنصری که محل اختلاف واقع شده، عنصر دوام است. بحث و اختلاف در این بود که آیا ملکیت موقت امکانپذیر است یا نه؛ به عبارت دیگر آیا دوام از مقومات ملکیت محسوب میشود یا
جلسه 29 – PDF جلسه بیست و نهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ادله دوام ملکیت – دلیل پنجم و ششم و بررسی آنها – نتیجه بحث در دوام 1404/10/30 خلاصه جلسه گذشته بحث در ادله دوام ملکیت بود؛ به مناسبت بررسی اقوال درباره چگونگی نسبت و رابطه بین پدیدآورنده اثر و خود پدیده، گفتیم باید ببینیم آیا ملکیت در مورد امور فکری و معنوی قابل تصویر است یا نه. به همین مناسبت، به مقومات و اوصاف ملکیت پرداختیم؛ یکی از عناصری که محل اختلاف واقع شده که آیا از مقومات ملکیت محسوب میشود یا نه، مسئله دوام است. در
جلسه 28 – PDF جلسه بیست و هشتم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ادله دوام ملکیت – دلیل دوم، سوم، چهارم و بررسی آنها 1404/10/24 خلاصه جلسه گذشته بحث به مناسبت به بررسی مدخلیت وصف دوام در تحقق عنوان ملکیت رسید؛ گفتیم درباره اینکه آیا دوام از اوصاف جداییناپذیر ملکیت است یا نه، میان فقها اختلاف است. شاید غالباً به واسطه مسئله سلطنت و با ملاحظه دو عنصر جامعیت و مانعیت، قائل به عدم جواز ملکیت موقت شدهاند؛ یعنی معتقد شدهاند ملکیت تنها در صورتی محقق است که دوام داشته باشد. البته گفتیم تفسیرهای متعددی از دوام شده است؛ دوام
جلسه 27 – PDF جلسه بیست و هفتم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ثمره بحث از دوام ملکیت – اقوال – ادله دوام ملکیت – دلیل اول و بررسی آن 1404/10/23 خلاصه جلسه گذشته بحث در تبیین نوع نسبت بین پدیدآورنده اثر و خود پدیده بود؛ اینکه یک مخترع یا مؤلف چه نسبتی با اختراع و تألیف خودش دارد. آیا این نسبت از سنخ ملکیت است یا حق؟ اگر از سنخ ملکیت است، آیا از قبیل ملکیت عین است یا ملکیت منفعت؟ اگر حق است، چه نوع حقی است؟ اینکه این نسبت از چه سنخی باشد، دارای آثار و ثمرات مختلف است. ما
جلسه 26 – PDF جلسه بیست و ششم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – مقدمه: مقومات و اوصاف ملکیت 1404/10/09 خلاصه جلسه گذشته درباره موضوع مالکیت معنوی و اینکه آیا این از سنخ ملکیت است یا حق و آیا یک مال محسوب میشود یا نه، پنج قول ذکر کردیم؛ ملکیت عین، ملکیت منفعت، حق انتفاع، حق مخصوص، حق عینی محض. اجمالاً اینها اقوالی است که درباره ملکیت معنوی یا فکری ذکر شده است. بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت) برای اینکه اقوال را بررسی کنیم، باید ببینیم علاوه بر امکان عمومی ملکیت که قبلاً بررسی کردیم و از منظر کلی گفتیم امکان
جلسه 25 – PDF جلسه بیست و پنجم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – قول اول: ملکیت عین – قول دوم: ملکیت منفعت – قول سوم: حق انتفاع – قول چهارم: حق خاص – قول پنجم: حق عینی مستقل 1404/10/02 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم مهمترین اختلافی که درباره آثار و پدیدههای فکری و معنوی وجود دارد، این است که آیا این آثار، ملک محسوب میشود یا حق؟ آیا صاحب اثر و پدیدآورنده اثر، مالک این آثار محسوب میشود یا
جلسه 24 – PDF جلسه بیست و چهارم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاههای هفتگانه درباره مالکیت معنوی – بررسی امکان بر طبق دیدگاه دوم، سوم، چهارم، پنجم، ششم و هفتم – نتیجه بحث در مقام ثبوت 1404/09/26 خلاصه جلسه گذشته بحث در امکان مالیت موضوع مالکیت فکری یا معنوی بود. ما معنای مال و مالیت را بیان کردیم و گفتیم براساس تعریف مختار، مال عبارت از چیزی است که عقلا نسبت به آن رغبت داشته بانشد و حاضر باشند به ازاء آن ثمن و عوض بپردازند. این دو ویژگی موجب انطباق عنوان مال
جلسه 23 – PDF جلسه بیست و سوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاههای هفتگانه درباره مالکیت معنوی – معنای مال و مالیت – بررسی امکان بر طبق دیدگاه اول – بررسی امکان بر طبق دیدگاه دوم 1404/09/25 خلاصه جلسه گذشته بعد از آنکه امکان مالکیت و نیز امکان حق بودن در مورد موضوع مالکیت معنوی یا فکری مورد بررسی قرار گرفت، نوبت به بحث درباره امکان مالیت در موضوع مالکیت فکری یا معنوی رسید. میخواهیم ببینیم آیا اساساً موضوع مالکیت فکری یا معنوی قابلیت
جلسه 22 – PDF جلسه بیست و دوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – تفاوت حق از منظر فقهی و منظر حقوقی – مقایسه میان آنها – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاههای هفتگانه درباره مالکیت معنوی 1404/09/19 مقایسه میان حق از منظر فقهی و منظر حقوقی عرض کردیم اصطلاح حق نزد فقها با مصطلح از این واژه نزد حقوقدانان تفاوت دارد؛ علیرغم اختلافی که میان فقها وجود دارد و اختلافی که بین حقوقدانان هست، اگر بخواهیم بین معنای فقهی حق و معنای حقوقی آن مقایسهای کنیم، تفاوتهای جدی بین اینها مشاهده میشود. مهمترین این تفاوتها آن است که از دیدگاه حقوقی، حق به نوعی تعریف شده که شامل ملک هم میشود؛ یعنی چهبسا بتوانیم ملکیت را
جلسه 21 – PDF جلسه بیست و یکم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – تفاوت حق از منظر فقهی و منظر حقوقی – معنای حق از دید حقوقدانان – معنای حق از دید فقها 1404/09/18 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم برای بررسی دقیقتر ادله این بحث، نیازمند شناخت و معرفت ماهیت مالکیت معنوی و موضوع این بحث هستیم. بعد از بیان برخی از انظار درباره ملک و حق، به حسب مقام ثبوت احتمالاتی را در این مورد ذکر کردیم. ابتداءً امکان ملکیت را بنابر آراء و انظاری که در مورد مالکیت معنوی یا متعلق آن وجود دارد، مورد بررسی قرار دادیم؛ عرض کردیم در کدام یک از آن دیدگاههای هفتگانه ملکیت اعتباری ممکن است و در کدام
جلسه 20 – PDF جلسه بیستم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان «حق» و نوع آن براساس دیدگاههای هفتگانه درباره مالکیت معنوی 1404/09/12 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در مورد امکان مالکیت نسبت به موضوع مالکیت معنوی، طبق دیدگاههای هفتگانه که درباره ماهیت مالکیت معنوی وجود دارد، مشکلی نیست؛ یعنی امکان مالکیت براساس همه دیدگاههای یاد شده، به حسب مقام ثبوت وجود دارد. منتها در بعضی از آنها مالکیت به نحو ذاتی و تکوینی ممکن است و در برخی مالکیت اعتباری؛ ما امکان مالکیت و نوع آن را بنابر همه این دیدگاهها بررسی کردیم؛ نتیجه این شد که مالکیت در همه ممکن است، لکن در برخی مالکیت به نحو تکوینی و ذاتی است و در
