برائت

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و نهم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۹ – PDF جلسه هفتاد و نهم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه – طرق پنج گانه- طریق سوم – پاسخ‎های طریق سوم – بررسی پاسخ دوم – طریق چهارم و بررسی آن – طریق پنجم و بررسی آن ۱۴۰۴/۱۱/۰۶               خلاصه جلسه گذشته بحث پیرامون طریق سوم از طرق اثبات اختصاص حدیث رفع به شبهات موضوعیه بود. طریق سوم، چنانکه بیان شد، قیاسی استثنائی است؛ بدین صورت که اگر حدیث رفع یا واژه «رفع» در این حدیث شامل شبهات حکمیه و موضوعیه گردد، لازم می‌آید که اسناد رفع در این حدیث هم

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و هشتم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۸ – PDF جلسه هفتاد و هشتم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – ۲. «ما» موصوله –  مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه – طرق پنج گانه- طریق دوم – طریق سوم – پاسخ‎های طریق سوم – پاسخ اول و بررسی آن – پاسخ دوم ۱۴۰۴/۱۱/۰۵ خلاصه جلسه گذشته بحث، پیرامون طریق سوم از طرق اثبات اختصاص حدیث رفع به شبهات موضوعیه بود. محصّل این طریق آن است که اگر بخواهیم حدیث رفع را شامل شبهات موضوعیه و حکمیه قرار دهیم، لازم می‎آید که در اسناد واحد، هم اسناد حقیقی وجود داشته باشد و هم اسناد مجازی. لکن التالی باطل؛ فالمقدم مثله.

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و هفتم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۷ – PDF جلسه هفتاد و هفتم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – ۲. «ما» موصوله – مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه – طرق پنج گانه- طریق دوم – اشکال برخی بزرگان به پاسخ چهارم– طریق سوم ۱۴۰۴/۱۱/۰۴   خلاصه جلسه گذشته بحث در طرق و ادله‎ای بود که بر اختصاص حدیث رفع به شبهات موضوعیه دلالت می‎کند. طریق دوم که مسئله وحدت سیاق بود مورد بررسی و اشکال قرار گرفت. پاسخ‎هایی به این طریق داده شده و اشکالاتی نسبت به آن مطرح شده است. پاسخ چهارم این است که وحدت سیاق مربوط به اراده استعمالی است نه اراده جدی. «ما»

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و ششم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۶ – PDF جلسه هفتاد و ششم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – ۲. «ما» موصوله – مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه – طرق پنج گانه- طریق دوم – اشکال محقق خویی به طریق دوم – اشکال برخی بزرگان به طریق دوم – شرح رساله حقوق – حق روزه: شناخت حقیقت روزه – حقیقت روزه: کنترل واردات و صادرات جسمی و ذهنی ۱۴۰۴/۱۱/۰۱                خلاصه جلسه گذشته بحث در طریق دوم از طرق اثبات اختصاص حدیث رفع به شبهات موضوعیه بود. طریق دوم همان وحدت سیاق است. همان‌طور که بیان شد، پاسخهایی به این طریق داده شده است. دو پاسخ را

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و پنجم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۵ – PDF جلسه هفتاد و پنجم  اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه – طرق پنج گانه- طریق دوم – اشکالات محقق عراقی – پاسخ امام خمینی به اشکال اول محقق عراقی – اشکال دوم محقق عراقی – پاسخ اول – پاسخ دوم – اشکال محقق حائری به طریق دوم ۱۴۰۴/۱۰/۳۰                خلاصه جلسه گذشته بحث از طرق اثبات اختصاص «ما» موصوله به افعال خارجی و شبهات موضوعیه بود، عرض کردیم که چند طریق برای اثبات این اختصاص ذکر شده است. طریق نخست مورد بررسی قرار گرفت

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و چهارم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۴ – PDF جلسه هفتاد و چهارم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه – طرق پنج گانه – طریق اول – اشکال محقق خویی – طریق دوم – اشکالات محقق عراقی – اشکال اول – اشکال دوم ۱۴۰۴/۱۰/۲۹ خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در مورد «ما» موصوله مطالبی باید مطرح شود. مطلب اول در مورد اسناد «رفع» به «ما لایعلمون» بود که آیا حقیقی است یا مجازی و اگر مجازی است، مصحح این اسناد چیست؟این بحث مورد رسیدگی قرار گرفت. مطلب دوم این است که آیا «ما» موصوله در این حدیث اختصاص به

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و سوم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۳ – PDF جلسه هفتاد و سوم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – احتمالات در اسناد مجازی – احتمال دوم و بررسی آن – احتمال سوم – مویدات احتمال سوم – مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه ۱۴۰۴/۱۰/۲۸            خلاصه جلسه گذشته بحث در این بود که با فرض پذیرش مجازی بودن اسناد رفع به «ما لایعلمون» برای اینکه این اسناد صحیح باشد نیاز به تقدیر داریم؛ لذا باید کلمه‎ای را در تقدیر بگیریم. در مورد مقدر چند احتمال وجود دارد، برخی از این احتمالات را

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و دوم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۲ – PDF جلسه هفتاد و دوم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – احتمالات در اسناد مجازی – احتمال اول و بررسی آن –اشکال دوم – احتمال دوم – شرح رساله حقوق – معنای ذو حق بودن عبادت ۱۴۰۴/۱۰/۲۴ خلاصه جلسه گذشته بحث در این بود که با توجه به مجازی بودن اسناد رفع به ما لایعلمون و لزوم تقدیر کلمه‎ای که مصحح اسناد باشد، آن مقدر چیست؟ گفتیم احتمالاتی در این باره وجود دارد. احتمال اول این بود که کلمه مواخذه در تقدیر باشد. بر این اساس معنای حدیث این می‎شود که مواخذه

خارج اصول؛ جلسه هفتاد و یکم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۱ – PDF جلسه هفتاد و یکم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – بررسی کلام محقق نایینی – احتمالات در اسناد مجازی – احتمال اول و بررسی آن – اشکال اول ۱۴۰۴/۱۰/۲۳ خلاصه جلسه گذشته بحث در این بود که آیا اسناد رفع به ما لایعلمون و ما لا یطیقون و امثال آن اسناد حقیقی است یا مجازی؟ محقق نایینی فرمودند: اسناد حقیقی است و لذا محتاج مصحح نمی‎باشند. اگر اسناد مجازی بود نیازمند مصحح بود. مصحح در یکی از این دو صورت لازم است؛ یا ما رفع را تکوینی بدانیم و یا بگوییم

خارج اصول؛ جلسه هفتادم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۷۰ – PDF جلسه هفتادم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – ثمره بحث از اسناد حقیقی یا مجازی – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – کلام محقق نایینی ۱۴۰۴/۱۰/۲۲              خلاصه جلسه گذشته در بحث از حدیث رفع و استدلال به آن برای برائت شرعی گفتیم لازم است که مفردات و الفاظ این حدیث را مورد بررسی قرار دهیم. ابتدا در مورد کلمه «رفع» پیرامون دو مطلب سخن گفتیم: ۱. رفع در اینجا به معنای حقیقی خودش می‎باشد نه به معنای دفع، فرق دفع و رفع هم بیان شد و گفتیم اینجا رفع به همان

خارج اصول؛ جلسه شصت و نهم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۹ – PDF جلسه شصت و نهم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – تتمه کلام شهید صدر –  اشکال به ظاهری بودن رفع ۱۴۰۱/۱۰/۲۱                خلاصه جلسه گذشته بحث در شواهد و دلائل ظاهری بودن «رفع» در «رفع ما لایعلمون» است. ما هفت شاهد و دلیل بر این امر بیان کردیم که البته بسیاری از آنها مورد اشکال واقع شد ولی در میان آنها آنچه محقق عراقی فرمودند از سایر وجوه اقوی بود. از آنجا که شاهد ششم و هفتم از کلمات شهید صدر اتخاذ شده بود، به مناسبت

خارج اصول؛ جلسه شصت و هشتم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۸ – PDF جلسه شصت و هشتم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – شاهد هفتم: تقریر دوم – اشکال شهید صدر به تقریر دوم – بررسی شاهد هفتم ۱۴۰۴/۱۰/۲۱                خلاصه جلسه گذشته یکی از اموری که در حدیث رفع مورد بررسی قرار می‎گیرد این است که کلمه رفع در حدیث آیا به معنای رفع ظاهری است یا واقعی؟ عرض کردیم اقوال و انظار در این رابطه مختلف است، یکی از اقوال این بود که رفع در اینجا رفع ظاهری است؛ شواهد و دلائلی بر اینکه مقصود رفع ظاهری

خارج اصول؛ جلسه شصت و هفتم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۷ – PDF جلسه شصت و هفتم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – شاهد ششم (کلام شهید صدر) –  بررسی شاهد ششم – اشکال اول و دوم و سوم ۱۴۰۴/۱۰/۰۹              خلاصه جلسه گذشته بحث در شاهد و دلیل ششم، بر اثبات رفع ظاهری بود. این دلیل و شاهدی است که از کلام شهید صدر در پاسخ به برخی معتقدان به رفع واقعی اخذ شده است. اجمالاً بیان شد که برخی قائل به رفع واقعی هستند و دلیل آنان این است که رفع ظاهری نیازمند به موونه زائده است، در

خارج اصول؛ جلسه شصت و ششم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۶ – PDF جلسه شصت و ششم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – شاهد ششم (کلام شهید صدر) – بعد سلبی (نفی تقریر اول از رفع واقعی) ۱۴۰۴/۱۰/۰۸            خلاصه جلسه گذشته بحث در مطلب سوم، یا جهت سوم مرتبط با واژه «رفع» در حدیث رفع، معطوف به این مسئله بود که آیا مقصود از «رفع» در این حدیث، رفع ظاهری است یا واقعی؟ این بحث از آن جهت طرح گردید که به گمان برخی، تنها در صورتی این حدیث می‌تواند بر برائت دلالت نماید که مراد از رفع، رفع ظاهری

خارج اصول؛ جلسه شصت و پنجم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۵ – PDF جلسه شصت و پنجم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – کلام محقق عراقی : شاهد پنجم و بررسی آن ۱۴۰۴/۱۰/۰۷                خلاصه جلسه گذشته بیان شد که شواهدی بر رفع ظاهری در حدیث رفع اقامه شده است. چهار شاهد که سه مورد آن توسط محقق خویی و یک مورد توسط محقق عراقی بیان گردیده بود، مورد بررسی قرار گرفت. شاهد پنجم نیز از سوی محقق عراقی بیان شد و مورد اشکال واقع شد. در جلسه گذشته، هم این شاهد و هم اشکالی که بر آن وارد

خارج اصول؛ جلسه شصت و چهارم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۴ – PDF جلسه شصت و چهارم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – کلام محقق عراقی – شاهد پنجم و بررسی آن ۱۴۰۴/۱۰/۰۶              خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم درباره حدیث رفع از نظر دلالت مطالبی باید مورد رسیدگی قرار بگیرد. مطلب سوم، پیرامون رفع از حیث ظاهری یا واقعی بودن است؛ اینکه «رفع»، رفع ظاهری است یا واقعی؟ این جهت در دلالت حدیث رفع بر مدعا، یعنی برائت، تعیین‌کننده است. چنانکه بیان شد، شواهد و دلایلی برای قول به رفع ظاهری ذکر شده است. تا اینجا، چهار شاهد مورد

خارج اصول؛ جلسه شصت و سوم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۳ – PDF جلسه شصت و سوم  اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – کلام محقق عراقی (دو شاهد دیگر بر رفع ظاهری) – شاهد چهارم و بررسی آن – اشکال اول و دوم و پاسخ آنها ۱۴۰۴/۱۰/۰۲               خلاصه جلسه گذشته مطلب سوم از مباحث مرتبط با جزء اول از اجزاء سه‌گانه‌ حدیث رفع، در خصوص این مسئله بود که آیا مقصود از «رفع» در این روایت، رفع ظاهری است یا واقعی. البته در خود واژه‌ «لایعلمون» نیز این بحث وجود دارد که آیا مراد از «لا یعلمون» عدم علم واقعی است یا ظاهری؛ که

خارج اصول؛ جلسه شصت و دوم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۲ – PDF جلسه شصت و دوم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – بررسی اشکال محقق نایینی به شیخ – بررسی شواهد رفع ظاهری – بررسی شاهد اول و دوم و سوم ۱۴۰۴/۱۰/۰۱                خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم که در مورد حدیث رفع اجزاء سه‌گانه می‌بایست مورد بررسی قرار گیرد. در بخش نخست، درباره‌ی واژه‌ «رفع» سخن گفتیم و اشاره شد که درباره آن چندین جهت و مطلب باید مورد بررسی قرار بگیرد. مطلب نخست یا جهت اول، مربوط به معنای «رفع» است و اینکه آیا به معنای

خارج اصول؛ جلسه شصت و یکم؛ اصل برائت؛ ادله برائت؛ دلیل دوم: روایات

جلسه ۶۱ – PDF جلسه شصت و یکم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب اول: معنای رفع – قول دوم و سوم – مطلب دوم: رفع تشریعی یا تکوینی؟ – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – شواهد رفع ظاهری – شاهد اول، دوم، سوم – کلام شیخ انصاری – اشکال محقق نایینی به اشکال شیخ انصاری ۱۴۰۴/۰۹/۳۰             خلاصه جلسه گذشته عرض شد برای فهم حدیث رفع، باید اجزای سه‌گانه این حدیث به دقت مورد بررسی قرار گیرد. کسانی که به این روایت استدلال نموده‌اند، می‏گویند «رفع» ما لایعلمون یعنی آنچه را که انسان نمی‌داند (مِنَ