دروس

جلسه ۲۵ – PDF جلسه بیست و پنجم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – مروری بر مباحث گذشته – بررسی تأثیر جهت سوم   ۱۴۰۴/۱۰/۲۸ مروری بر مباحث گذشته با توجه به فاصله نسبتاً طولانی بین جلسه قبل و این جلسه، ناچارم یک مرور سریع نسبت به بحث گذشته داشته باشم تا بتوانیم بحث را دنبال کنیم. بحث ما در مورد قلمرو قاعده نفی ظلم بود؛ به یک معنا این مهم‌ترین بخش بحث محسوب می‌شود. ابتداءً عرض کردیم جهات مختلفی در تعیین قلمرو تأثیر دارند؛ هفت جهت را ذکر کردیم. البته این هفت جهت برخی قابل بازگشت به برخی دیگر هستند؛ ما می‌توانیم برخی از این جهات را به برخی دیگر برگردانیم. جهت اول: به حسب تفکیک

جلسه ۴۵ – PDF جلسه چهل و پنجم مسئله ۸ – بررسی صور پنج‌گانه – بررسی صورت سوم – بررسی صورت پنجم – کلام مرحوم سید – نظر محشین عروه – اقوال – دلیل قول اول – دلیل قول دوم و بررسی آن – بررسی احتمال فضولی بودن عقد     ۱۴۰۴/۱۰/۲۸ خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در مسئله هشتم، پنج صورت مطرح شده که محور این پنج صورت این است که ولیّ، مولّی علیه را به کسی تزویج کند که دارای عیب است. صورت‌های مختلف این موضوع را ذکر کردیم؛ حکم چهار صورت به همراه مستندات آنها بیان شد. بررسی صورت پنجم آخرین صورتی که مطرح شده، این است که ولیّ جاهل به عیب است و مصلحت هم در این

جلسه ۷۳ – PDF جلسه هفتاد و سوم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – احتمالات در اسناد مجازی – احتمال دوم و بررسی آن – احتمال سوم – مویدات احتمال سوم – مطلب دوم: بررسی اختصاص و عدم اختصاص«ما» به شبهات موضوعیه ۱۴۰۴/۱۰/۲۸            خلاصه جلسه گذشته بحث در این بود که با فرض پذیرش مجازی بودن اسناد رفع به «ما لایعلمون» برای اینکه این اسناد صحیح باشد نیاز به تقدیر داریم؛ لذا باید کلمه‎ای را در تقدیر بگیریم. در مورد مقدر چند احتمال وجود دارد، برخی از این احتمالات را

جلسه ۱۴۴ – PDF جلسه صد و چهل و چهارم معنای ذو حق بودن عبادت ۱۴۰۴/۱۰/۲۴ خلاصه جلسه گذشته حضرت فرمودند « و اما حق الصوم فان تعلم انه حجاب ضربه الله علی لسانک و سمعک و بصرک و فرجک و بطنک لیسترک به من النار» دو جلسه گذشته ما درباره این فقره ابتدائا به صورت اجمالی یک توضیحی دادیم و سپس به اهمیت روزه به نحو بسیار کوتاه اشاره کردیم که روزه چه مقدار مهم است. حضرت در این فراز از رساله حقوق به حق روزه اشاره کردند. امام(ع) بعد از ذکر حقوق اعضاء و جوارح انسان حقوق بعضی از عبادات را بیان کردند. اول نماز بود بعد حج و حال نیز روزه. قبلا هم گفتیم اینکه اساسا برای

جلسه ۲۸ – PDF جلسه بیست و هشتم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ادله دوام ملکیت – دلیل دوم، سوم، چهارم و بررسی آنها   ۱۴۰۴/۱۰/۲۴ خلاصه جلسه گذشته بحث به مناسبت به بررسی مدخلیت وصف دوام در تحقق عنوان ملکیت رسید؛ گفتیم درباره اینکه آیا دوام از اوصاف جدایی‌ناپذیر ملکیت است یا نه، میان فقها اختلاف است. شاید غالباً به واسطه مسئله سلطنت و با ملاحظه دو عنصر جامعیت و مانعیت، قائل به عدم جواز ملکیت موقت شده‌اند؛ یعنی معتقد شده‌اند ملکیت تنها در صورتی محقق است که دوام داشته باشد. البته گفتیم تفسیرهای متعددی از دوام شده است؛ دوام

جلسه ۷۲ – PDF جلسه هفتاد و دوم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – احتمالات در اسناد مجازی – احتمال اول و بررسی آن –اشکال دوم – احتمال دوم – شرح رساله حقوق – معنای ذو حق بودن عبادت ۱۴۰۴/۱۰/۲۴ خلاصه جلسه گذشته بحث در این بود که با توجه به مجازی بودن اسناد رفع به ما لایعلمون و لزوم تقدیر کلمه‎ای که مصحح اسناد باشد، آن مقدر چیست؟ گفتیم احتمالاتی در این باره وجود دارد. احتمال اول این بود که کلمه مواخذه در تقدیر باشد. بر این اساس معنای حدیث این می‎شود که مواخذه

جلسه ۲۷ – PDF جلسه بیست و هفتم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ثمره بحث از دوام ملکیت – اقوال – ادله دوام ملکیت – دلیل اول و بررسی آن  ۱۴۰۴/۱۰/۲۳ خلاصه جلسه گذشته بحث در تبیین نوع نسبت بین پدیدآورنده اثر و خود پدیده بود؛ اینکه یک مخترع یا مؤلف چه نسبتی با اختراع و تألیف خودش دارد. آیا این نسبت از سنخ ملکیت است یا حق؟ اگر از سنخ ملکیت است، آیا از قبیل ملکیت عین است یا ملکیت منفعت؟ اگر حق است، چه نوع حقی است؟ اینکه این نسبت از چه سنخی باشد، دارای آثار و ثمرات مختلف است. ما

جلسه ۷۱ – PDF جلسه هفتاد و یکم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – بررسی کلام محقق نایینی – احتمالات در اسناد مجازی – احتمال اول و بررسی آن – اشکال اول ۱۴۰۴/۱۰/۲۳ خلاصه جلسه گذشته بحث در این بود که آیا اسناد رفع به ما لایعلمون و ما لا یطیقون و امثال آن اسناد حقیقی است یا مجازی؟ محقق نایینی فرمودند: اسناد حقیقی است و لذا محتاج مصحح نمی‎باشند. اگر اسناد مجازی بود نیازمند مصحح بود. مصحح در یکی از این دو صورت لازم است؛ یا ما رفع را تکوینی بدانیم و یا بگوییم

جلسه ۷۰ – PDF جلسه هفتادم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع -۲. «ما» موصوله – ثمره بحث از اسناد حقیقی یا مجازی – مطلب اول: حقیقی بودن یا مجازی بودن اسناد – کلام محقق نایینی ۱۴۰۴/۱۰/۲۲              خلاصه جلسه گذشته در بحث از حدیث رفع و استدلال به آن برای برائت شرعی گفتیم لازم است که مفردات و الفاظ این حدیث را مورد بررسی قرار دهیم. ابتدا در مورد کلمه «رفع» پیرامون دو مطلب سخن گفتیم: ۱. رفع در اینجا به معنای حقیقی خودش می‎باشد نه به معنای دفع، فرق دفع و رفع هم بیان شد و گفتیم اینجا رفع به همان

جلسه ۴۴ – PDF جلسه چهل و چهارم مسئله ۸ – بررسی صور پنج‌گانه – بررسی صورت سوم – مقام دوم: بررسی ثبوت خیار برای ولی – دلیل خیار و بررسی آن – بررسی صورت چهارم                                                         ۱۴۰۴/۱۰/۲۲ خلاصه جلسه گذشته در صورت سوم از صور پنج‌گانه در مسئله هشتم، بحث در دو مقام است؛ مقام اول بررسی ثبوت خیار برای مولّی علیه است. مفروض ما در این صورت این است که ولیّ عالم به عیب است و براساس یک مصلحت ملزمه شخص را به دیگری تزویج کرده که معیوب است، لکن عیب

جلسه ۴۳ – PDF جلسه چهل و سوم مسئله ۸ – بررسی صور پنج‌گانه – حق در صورت سوم – مقام اول: بررسی ثبوت خیار برای مولی علیه – ادله ثبوت خیار – دلیل اول و بررسی آن – دلیل دوم و بررسی آن – دلیل سوم و بررسی آن          ۱۴۰۴/۱۰/۲۱   خلاصه جلسه گذشته بحث در صورت سوم از صور پنج‌گانه مسئله هشتم بود؛ یعنی جایی که ولیّ علم به عیب دارد و مصلحت ملزمه‌ای در تزویج به شخصی که دارای عیب است وجود داشته و عیب هم از عیوبی است که موجب خیار فسخ و مجوز خیار فسخ است. عرض کردیم در این صورت سه قول وجود دارد؛ لکن مقتضای تحقیق این است که ما خیار را هم

جلسه ۴۲ – PDF جلسه چهل و دوم مسئله ۸ – بررسی صور پنج‌گانه – مروری بر مباحث گذشته – حق در صورت سوم – بررسی ثبوت خیار برای مولی علیه – دلیل عدم خیار و بررسی آن                         ۱۴۰۴/۱۰/۲۰   مروری بر مباحث گذشته با توجه به اینکه از آخرین جلسه بحث نکاح حدوداً دو هفته می‌گذرد، لازم است یادآوری از بحث گذشته به عمل بیاید تا ان‌شاءالله بحث را دنبال کنیم. در مسئله هشتم عرض کردیم پنج صورت قابل بررسی است؛ این پنج صورت معلول سه جهت است، یعنی این سه جهت موجب شد که ما صوری را در مسئله تصویر کنیم و آن را مورد بررسی

جلسه ۶۹ – PDF جلسه شصت و نهم اصل برائت – ادله برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – تتمه کلام شهید صدر –  اشکال به ظاهری بودن رفع ۱۴۰۱/۱۰/۲۱                خلاصه جلسه گذشته بحث در شواهد و دلائل ظاهری بودن «رفع» در «رفع ما لایعلمون» است. ما هفت شاهد و دلیل بر این امر بیان کردیم که البته بسیاری از آنها مورد اشکال واقع شد ولی در میان آنها آنچه محقق عراقی فرمودند از سایر وجوه اقوی بود. از آنجا که شاهد ششم و هفتم از کلمات شهید صدر اتخاذ شده بود، به مناسبت

جلسه ۶۸ – PDF جلسه شصت و هشتم اصل برائت – ادله  برائت – دلیل دوم: روایات – روایت اول: حدیث رفع –بررسی دلالی حدیث رفع – جزء اول: رفع – مطلب سوم: رفع ظاهری یا واقعی؟ – شاهد هفتم: تقریر دوم – اشکال شهید صدر به تقریر دوم – بررسی شاهد هفتم ۱۴۰۴/۱۰/۲۱                خلاصه جلسه گذشته یکی از اموری که در حدیث رفع مورد بررسی قرار می‎گیرد این است که کلمه رفع در حدیث آیا به معنای رفع ظاهری است یا واقعی؟ عرض کردیم اقوال و انظار در این رابطه مختلف است، یکی از اقوال این بود که رفع در اینجا رفع ظاهری است؛ شواهد و دلائلی بر اینکه مقصود رفع ظاهری