دروس خارج

خارج اصول؛ جلسه بیست و یکم؛ مقدمه نهم؛ملاک تقدیم امارات

جلسه 21 – PDF جلسه بیست و یکم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –ملاک تقدیم امارات – قول دوم: ورود – تقریب دوم – نکته – بررسی تقریب دوم – اشکال اول – اشکال دوم – اشکال سوم 1404/07/20          خلاصه جلسه گذشته بحث در ملاک تقدم امارات بر اصول عملیه بود. عرض کردیم اقوال مختلفی نسبت به این مطلب وجود دارد. قول اول، قول به تعارض و تخصیص بود که مورد بررسی قرار گرفت. قول دوم، قول به ورود است؛ به این معنا که امارات بر اصول عملیه وارد هستند، لکن ملاک ورود، به چند وجه تقریر شده است. سه تقریب برای ورود بیان کرده‌اند. هر سه تقریب را محقق نائینی متعرض

خارج فقه نکاح؛ جلسه سیزدهم؛ مسئله 5؛ مقام اول: بررسی ثبوت خیار برای صغیره

جلسه 13 – PDF جلسه سیزدهم مسئله 5 – مقام اول: بررسی ثبوت خیار برای صغیره – ادله عدم ثبوت خیار – دلیل دوم: روایات – دسته دوم روایات – تقریب اول و دوم و بررسی آنها – دسته سوم روایات – روایت اول            1404/07/20 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم برای عدم خیار نسبت به صغیره‌ای که توسط جد یا ولیّ خودش به تزویج مردی در آمده بعد البلوغ، چند دلیل ذکر شده است. دلیل اول اجماع بود که مورد خدشه قرار گرفت؛ دلیل دوم، روایات است. عرض کردیم سه دسته روایات در این مقام ذکر شده و مورد استدلال قرار گرفته است. دسته اول روایاتی است که یا باطلاقها یا بالاولویة دلالت بر نفی

خارج فقه نکاح؛ جلسه دوازدهم؛ مسئله 5؛ مقام اول؛ بررسی ثبوت خیار برای صغیره

جلسه 12 – PDF جلسه دوازدهم مسئله 5 – مقام اول: بررسی ثبوت خیار برای صغیره – ادله عدم ثبوت خیار – دلیل اول: اجماع – بررسی دلیل اول – دلیل دوم: روایات – دسته اول روایات – بررسی دسته اول – دسته دوم روایات 1404/07/19 خلاصه جلسه گذشته بحث ما در مسئله پنجم تحریرالوسیله بود، عرض شد که باید بحث را در دو مقام دنبال کنیم؛ یکی راجع‌به صغیره و دیگری راجع‌به صغیر. پس مقام اول درباره ثبوت خیار فسخ برای صغیره‌ای است که توسط جد یا پدر به نکاح دیگری در آمده و این نکاح هم برای او مصلحت داشته است؛ «مع مراعاة ما يجب مراعاته»، اینها مفروغ عنه است؛ نکاح توسط کسی واقع شده که حق داشته

خارج اصول؛ جلسه بیستم؛ مقدمات؛ مقدمه نهم؛ تقدم امارات بر اصول عملیه

جلسه 20 – PDF جلسه بیستم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –ملاک تقدیم امارات – قول دوم: ورود – تقریب اول و بررسی آن – تقریب دوم 1404/07/19     قول دوم: ورود تا اینجا درباره ملاک تقدیم امارات بر اصول، علی وجه التعارض و التخصیص سخن گفتیم و هم خود این ملاک را توضیح و آن را مورد بررسی قرار دادیم. نتیجه این شد که این وجه و این ملاک قابل قبول نیست. ملاک دیگری که برای تقدیم امارات بر اصول ذکر شده، ورود است. برخی معتقدند امارات بر اصول عملیه وارد هستند. گفتیم ورود به این معناست که دلیل وارد، موضوع دلیل مورود را مرتفع می‌کند، منتها این خروج بالتعبد است نه حقیقی و

مالکیت معنوی؛ جلسه هشتم؛ مقدمات؛ پیشینه مالکیت معنوی

جلسه 8 – PDF جلسه هشتم مقدمات – مقدمه ششم: پیشینه مالکیت معنوی – دو شاخه اصلی مالکیت معنوی – 1. پیشینه مالکیت ادبی و هنری 1404/07/16 دو شاخه اصلی مالکیت معنوی مقدمه ششم درباره پیشینه و تاریخچه مالکیت معنوی است؛ لکن ابتداءً اشاره‌ای مختصر به سیر تطور مالکیت و تاریخچه آن داشتیم. در مورد مالکیت معنوی یا فکری، باید عرض کنیم مالکیت معنوی دو شاخه اصلی دارد که هر یک از اینها پیشینه اختصاصی خودش را دارد. یکی مالکیت ادبی و هنری، و دیگری هم مالکیت صنعتی؛ این دو، شاخه‌های اصلی مالکیت معنوی هستند. 1. پیشینه مالکیت ادبی و هنری سابقه مالکیت ادبی و هنری بسیار بیش از مالکیت صنعتی است؛ منظور از مالکیت ادبی و هنری، همان حق

خارج اصول؛جلسه نوزدهم؛مقدمات؛مقدمه نهم؛تقدم امارات بر اصول عملیه

جلسه 19 – PDF جلسه نوزدهم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –ملاک تقدیم امارات بر اصول عملیه – ادامه بررسی قول اول – شرح رساله حقوق – اهمیت نماز اول وقت و آثار آن؛ 1. منع از غفلت. 2.راحتی در هنگام مرگ. 3.زدودن اندوه. 4.نجات از جهنم            1404/07/16 خلاصه جلسه گذشته بحث در اقوال مختلف پیرامون ملاک تقدیم امارات بر اصول عملیه بود. عرض کردیم قول اول، تعارض و تخصیص است؛ بدین معنا که امارات و اصول عملیه با هم متعارض هستند، لکن ادله اصول عملیه به واسطه ادله امارات تخصیص می‌خورد. وجه تعارض و تخصیص و همچنین اشکالاتی که نسبت به این قول و مبنا مطرح شده، بیان گردید. تا

مالکیت معنوی؛ جلسه هفتم؛ مقدمات؛ پیشینه مالکیت معنوی

جلسه 7 – PDF جلسه هفتم  مقدمات – مقدمه ششم: پیشینه مالکیت معنوی – اشاره: سیر تطور مالکیت – دو دیدگاه درباره مالکیت – نظر برگزیده – اشکال – پاسخ 1404/07/15 مقدمه ششم: پیشینه مالکیت معنوی مقدمه ششم درباره پیشینه حق مالکیت معنوی یا مالکیت معنوی است؛ اینکه مالکیت معنوی از چه زمانی به رسمیت شناخته شده و چه سیری را داشته است. این مطلب به ما کمک می‌کند تا با فهم بهتر موضوع، به زوایای مختلف آن توجه لازم را پیدا کنیم. لکن قبل از اینکه به تاریخچه مالکیت معنوی بپردازیم، مناسب است به موضوع مالکیت و سیر تطور مالکیت اشاره‌ای داشته باشیم. اشاره: سیر تطور مالکیت در اینکه مالکیت از آغاز زندگی بشر به شکل کنونی نبوده، تردیدی

خارج اصول – جلسه هجدهم – مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –ملاک تقدیم امارات بر اصول عملیه – بررسی قول اول (تعارض و تخصیص) – اشکال به قول اول – بررسی اشکال – اشکال اول – اشکال دوم – خلاصه بحث

جلسه 18 – PDF جلسه هجدهم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –ملاک تقدیم امارات بر اصول عملیه – بررسی قول اول (تعارض و تخصیص) – اشکال به قول اول – بررسی اشکال – اشکال اول – اشکال دوم – خلاصه بحث 1404/07/15   خلاصه جلسه گذشته بحث در ملاک تقدیم امارات بر اصول عملیه بود. عرض کردیم دیدگاه‌ها و اقوال مختلفی در این باره وجود دارد. قول اول، قول به تعارض بین امارات و اصول عملیه و تخصیص ادله اصول به ادله امارات است. این دیدگاه را طبق تشریح صاحب ریاض و به بیان ایشان نقل کردیم و اشکالی که متوجه این دیدگاه شده بود ذکر گردید. اشکال این بود که تعارض در جایی محقق می‌شود

خارج اصول – جلسه هفدهم – مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –تقدیم قطع بر اصول عملیه ملاک تقدیم امارات بر اصول عملیه – قول اول: تعارض – بررسی قول اول

جلسه 17 – PDF جلسه هفدهم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –تقدیم قطع بر اصول عملیه ملاک تقدیم امارات بر اصول عملیه – قول اول: تعارض – بررسی قول اول 1404/07/14   تقدیم قطع بر اصول عملیه بعد از بیان مفاهیمی که اقوال مختلف بر آنها استوار است، اکنون به بررسی این اقوال می‌پردازیم. درباره تخصص، تخصیص، ورود، حکومت، جمع عرفی یا قرینیت عرفیه به طور مختصر مطالبی را عرض کردیم. اکنون بحث در این است که امارات بر اصول عملیه به چه ملاکی مقدم می‌شوند؟ تقدیم قطع بر اصول عملیه روشن است. لذا بحثی درباره ملاک تقدیم قطع بر اصول عملیه نیست. اختلاف در مورد ملاک تقدیم امارات است. اینکه می‌گوییم در مورد قطع و

خارج فقه – جلسه یازدهم – مسئله 5 – توضیح مسئله – کلام سید – تفاوت‌های عبارت عروه و تحریر -دو احتمال در معنای خیار – احتمال اول – احتمال دوم – معنای خیار در مسئله – دو مقام در مسئله

جلسه 11 – PDF جلسه یازدهم مسئله 5 – توضیح مسئله – کلام سید – تفاوت‌های عبارت عروه و تحریر -دو احتمال در معنای خیار – احتمال اول – احتمال دوم – معنای خیار در مسئله – دو مقام در مسئله 1404/07/14   مسئله پنجم مسئله 5: «إذا وقع العقد من الأب أو الجد عن الصغير أو الصغيرة مع مراعاة ما يجب مراعاته لا خيار لهما بعد بلوغهما بل هو لازم عليهما». توضیح مسئله در مسئله پنجم سخن از لزوم یا عدم لزوم عقدی است که توسط جد یا پدر برای صغیر یا صغیره واقع می‌شود؛ بعد از آنکه در مسائل گذشته، اصل ولایت جد و پدر نسبت به دختر و پسر مورد بررسی قرار گرفت و پس از آنکه

خارج فقه – جلسه دهم – مسئله 4 – مقام دوم: بررسی اشتراط مصلحت – بررسی کلام سید – ادله عدم صحت – دلیل چهارم – وجه اشتراک ادله چهارگانه – حق در مسئله – بررسی اشکال آیت‌الله حکیم

جلسه 10 – PDF جلسه دهم مسئله 4 – مقام دوم: بررسی اشتراط مصلحت – بررسی کلام سید – ادله عدم صحت – دلیل چهارم – وجه اشتراک ادله چهارگانه – حق در مسئله – بررسی اشکال آیت‌الله حکیم 1404/07/13 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در مسئله پنجم عروه، مرحوم سید به مطلبی اشاره کرده که امام(ره) در مسئله چهار تحریر آن را بیان نکرده است. مطلب این است که اگر دو نفر از یک دختر خواستگاری کنند که یکی اصلح از دیگری باشد، اما جد یا پدر به خاطر میل و خواست قلبی خودشان غیر اصلح را مقدم کنند، فی صحته اشکالٌ. گفتیم دو قول در اینجا وجود دارد؛ یک عده با مرحوم سید موافق هستند و همانند ایشان

خارج اصول – جلسه شانزدهم – مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه – نظر محقق خراسانی درباره حکومت – نظر محقق نایینی درباره حکومت و اختلاف او با شیخ در دو موضع – 5. جمع عرفی

جلسه 16 – PDF جلسه شانزدهم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه – نظر محقق خراسانی درباره حکومت – نظر محقق نایینی درباره حکومت و اختلاف او با شیخ در دو موضع – 5. جمع عرفی 1404/07/13 خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در مورد ملاک تقدیم اماره بر اصل، اقوال متعددی وجود دارد. برخی قائل به حکومت هستند، برخی ورود را ملاک تقدیم می‌دانند، برخی جمع عرفی که به دنبال تعارض بین امارات و اصول پیش می‌آید را ملاک تقدیم می‎دانند، برخی هم تفصیل داده‌اند و برخی هم قائل به تخصیص شده‌اند.عرض کردیم مناسب است ابتدائاً راجع به این مفاهیم یک توضیح اشارت ‌گونه داشته باشیم، بعد به بررسی اقوال بپردازیم. درباره تخصص، تخصیص، ورود، اجمالاً مطالبی

خارج فقه – جلسه نهم – مسئله 4 – مقام دوم: بررسی اشتراط مصلحت – بررسی کلام سید – اقوال – اشکال آیت‌الله حکیم به سید – ادله عدم صحت – دلیل اول، دوم و سوم

جلسه 9 – PDF جلسه نهم مسئله 4 – مقام دوم: بررسی اشتراط مصلحت – بررسی کلام سید – اقوال – اشکال آیت‌الله حکیم به سید – ادله عدم صحت – دلیل اول، دوم و سوم 1404/07/12   خلاصه جلسه گذشته مسئله چهارم تحریر به پایان رسید؛ لکن مرحوم سید در ادامه این مسئله، مطلبی را فرموده که خوب است این مطلب هم بررسی شود. محصل بحث ما در مسئله چهارم تحریر این شد که علاوه بر عدم المفسدة، مصلحت هم لازم الرعایة است؛ یعنی ولیّ (پدر یا جد) اگر بخواهد دختر خودش را تزویج کند، صحت این تزویج و نفوذ آن و به تعبیر دیگر ولایت او منوط به رعایت مصلحت است، فضلاً عن عدم المفسدة. اگر ما گفتیم

خارج اصول – جلسه پانزدهم – مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –  وجه تقدیم اماره بر اصل  – اقوال – تبیین مفاهیم پایه – 1. تخصص 2. تخصیص 3. ورود 4. حکومت – نظر شیخ انصاری درباره حکومت  

جلسه 15 – PDF جلسه پانزدهم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه –  وجه تقدیم اماره بر اصل  – اقوال – تبیین مفاهیم پایه – 1. تخصص 2. تخصیص 3. ورود 4. حکومت – نظر شیخ انصاری درباره حکومت    1404/07/12   وجه تقدیم اماره بر اصل موضوع مقدمه نهم، وجه تقدیم اماره بر اصل ملاک تقدیم اماره بر اصل بود. البته ابتدا در مورد این ادعا که «لا نزاع فی تقدیم الامارات علی الاصول»، شبهه‌ای نسبت به استصحاب مطرح کردیم. شبهه این بود که آیا امارات بر استصحاب مقدم هستند یا نه؟ این مورد بررسی قرار گرفت و پاسخ داده شد. حال پس از پذیرش اصل تقدیم امارات بر اصول عملیه، سخن در این است که

مالکیت معنوی – جلسه ششم – مقدمات – مقدمه پنجم: تعریف و مختصات مالکیت معنوی –تعریف برگزیده – مختصات مالکیت معنوی – 1. در حقوق مالی – 2. در حقوق معنوی – برخی مصادیق مالکیت معنوی – نیکویی اندیشه، زیبایی باطنی

جلسه 6 – PDF جلسه ششم  مقدمات – مقدمه پنجم: تعریف و مختصات مالکیت معنوی –تعریف برگزیده – مختصات مالکیت معنوی – 1. در حقوق مالی – 2. در حقوق معنوی – برخی مصادیق مالکیت معنوی – نیکویی اندیشه، زیبایی باطنی 1404/07/09   تعریف برگزیده در مقدمه پنجم از مقدمات بحث، سخن درباره تعریف مالکیت معنوی و مختصات آن بود. بخش اول را در جلسه گذشته بیان کردیم؛ محصل بخش اول که مربوط به تعریف مالکیت معنوی است، این شد که مالکیت معنوی عبارت از یک اضافه و نسبت خاص بین شخص پدیدآورنده اثر با خود اثر است که به موجب آن، شخص مذکور از تمامی حقوق مربوطه بهره‌مند می‌شود. عرض کردیم مالکیت که گاهی با عنوان حق مالکیت از

خارج اصول – جلسه چهاردهم – مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه – ادامه بررسی اشکال به تقدم اماره بر استصحاب – شرح رساله حقوق – راز و نیاز نیکو و طلب باتمام وجود

جلسه 14 – PDF جلسه چهاردهم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه – ادامه بررسی اشکال به تقدم اماره بر استصحاب – شرح رساله حقوق – راز و نیاز نیکو و طلب باتمام وجود 1404/07/09   خلاصه جلسه گذشته بحث درباره تقدم امارات بر اصول عملیه بود. مشهور این است که تقدم امارات بر اصول مورد اتفاق است و خلافی در آن نیست. اختلاف در وجه تقدیم اماره بر اصل است. عرض کردیم اشکالی نسبت به تقدم اماره بر استصحاب مطرح شده است که باید به آن رسیدگی شود. اشکال این بود که اگر یقین در اخبار «لا تنقض الیقین بالشک» به معنای یقین وجدانی باشد، در این صورت ما نمی‌توانیم اماره را بر استصحاب مقدم کنیم؛

خارج اصول – جلسه سیزدهم – مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه – اشکال در تقدم اماره بر استصحاب – پاسخ امام خمینی

جلسه 13 – PDF جلسه سیزدهم مقدمات – مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه – اشکال در تقدم اماره بر استصحاب – پاسخ امام خمینی 1404/07/08   مقدمه نهم: تقدم امارات بر اصول عملیه مقدمه نهم درباره تقدم امارات بر اصول عملیه است. اغلب می‌گویند در مورد تقدیم امارات بر اصول تردیدی نیست؛ همه معتقدند امارات بر اصول عملی مقدم است. لکن در ملاک این تقدم و وجه تقدیم امارات بر اصول اختلاف است. اقوال مختلفی در این باره ذکر می‌کنند. لکن قبل از اینکه ما سراغ وجوه تقدیم امارات بر اصول عملیه برویم و اقوال را ذکر کنیم، در مورد اصل تقدیم امارات بر اصول، یک شبهه‌ای در مورداستصحاب مطرح است که مناسب است آن را مطرح کنیم.

مالکیت معنوی – جلسه پنجم – مقدمات – مقدمه پنجم: تعریف و مختصات مالکیت معنوی – موانع تعریف – تعریف

این جلسه به تعریف «مالکیت معنوی» اختصاص داشت که با چالش‌های تعریف به دلیل تنوع مصادیق (مانند اختراعات و آثار هنری) و ابعاد مختلف (اقتصادی و اخلاقی) روبرو است. در نهایت، مالکیت معنوی به‌عنوان حقوق و اختیارات شخص نسبت به آفرینش‌های غیرمادی و عمدتاً محصول فکر خود (مانند نرم‌افزار یا یک اثر هنری) تعریف شد که به او امکان بهره‌برداری مادی و معنوی از آن را می‌دهد.

خارج فقه – جلسه هشتم – مسئله 4 – مقام دوم: بررسی اشتراط مصلحت – ادله اشتراط مصلحت – دلیل دوم و بررسی آن – دلیل سوم و بررسی آن – دلیل چهارم و بررسی آن – نتیجه بحث در مقام دوم

جلسه 8 – PDF جلسه هشتم مسئله 4 – مقام دوم: بررسی اشتراط مصلحت – ادله اشتراط مصلحت – دلیل دوم و بررسی آن – دلیل سوم و بررسی آن – دلیل چهارم و بررسی آن – نتیجه بحث در مقام دوم 1404/07/07   خلاصه جلسه گذشته بحث در ادله اشتراط مصلحت در نفوذ عقد جد و پدر برای دختر بود؛ عرض کردیم به چند دلیل تمسک شده برای اینکه ولایت پدر و جد مشروط به رعایت مصلحت است؛ بدین معنا که اگر مصلحت رعایت نشود، اساساً ولایت ساقط است. دلیل اول را ذکر کردیم و معلوم شد دلیل اول چندان وافی به مقصود نیست. دلیل دوم: انصراف مطلقات دلیل دوم با ملاحظه اطلاقات ادله نکاح است؛ یعنی کاری به

خارج اصول – جلسه دوازدهم – مقدمات – مقدمه هشتم: فرق بین امارات و اصول عملیه – حق در مسئله

جلسه 12 – PDF جلسه دوازدهم مقدمات – مقدمه هشتم: فرق بین امارات و اصول عملیه – حق در مسئله 1404/07/07 خلاصه جلسه گذشته بحث در مقدمه هشتم و درباره تفاوت امارات و اصول عملیه بود. عرض کردیم سه مبنا و سه طریق مشهور در فرق بین امارات و اصول عملیه وجود دارد. اجمالاً این سه مبنا که مشهورتر بود را ذکر کردیم و به نحو اجمال هم آن‌ها را مورد بررسی قرار دادیم. اینکه گفتیم سه مبنا، اشاره به مبانی مشهور دارد، والا ممکن است تفاوت‌های بیشتری را بتوان تصویر کرد. مثل اینکه مبنای اول خود متضمن دیدگاه‌های فرعی‌تری هم هست. چون در اینکه چه چیزی مجعول است، مبانی مختلف است. مرحوم شیخ می‌فرماید آنچه در باب اماره مجعول