فقه معاصر

جلسه ۳۸ – PDF جلسه سی و هشتم ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری – ادله اعتبار حقوق مادی و اقتصادی – دلیل چهارم و بررسی آن – دلیل پنجم و بررسی آن ۱۴۰۵/۰۲/۳۱   دلیل چهارم دلیل چهارم بر اعتبار و مشروعیت حقوق مادی و اقتصادی مترتب بر آثار فکری، ادله حرمت غصب و حرمت سرقت و حرمت تصرف عدوانی است؛ البته هر کدام از این عناوین می‌تواند مستقلاً به عنوان یک دلیل ذکر شود، لکن از آنجا که شکل استدلال در اینها یکسان است، ما اینها را از هم تفکیک نکردیم. ما آیات و روایات متعددی درباره حرمت سرقت و حرمت غصب داریم؛ مثل آیه: «إِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوَالَ الْیَتَامَى ظُلْمًا» یا روایتی که از پیامبر(ص) نقل شده

جلسه ۳۷ – PDF جلسه سی و هفتم ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری – ادله اعتبار حقوق مادی و اقتصادی – دیدگاه‌ها – دلیل اول، دوم و بررسی آنها – دلیل سوم و بررسی آن  ۱۴۰۵/۰۲/۳۰                                خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم حقوق مرتبط با مالکیت فکری بر دو دسته است؛ یکی حقوق معنوی و اخلاقی، و دیگری حقوق مادی و اقتصادی. در جلسه گذشته اجمالاً درباره دسته اول از حقوق و ادله اعتبار و مشروعیت این دسته، مطالبی را عرض کردیم. البته جای بسط و تفصیل بیشتر درباره این دسته از حقوق و ادله اعتبار و اثبات این دسته از حقوق وجود دارد، اما با توجه به محدودیت ما از جهت زمانی و اینکه در جلسات باقی

جلسه ۳۶ – PDF جلسه سی و ششم ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری – دو دسته حقوق مربوط به مالکیت معنوی – ادله اعتبار حقوق معنوی و فکری – ۱. ادله اعتبار حق انتساب اثر – ۲. ادله اعتبار حق تمامیت اثر ۱۴۰۵/۰۲/۲۹   ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری بعد از بیان مقدمات هفت‌گانه که به درازا کشید، مخصوصاً مقدمه هفتم که نقش تعیین‌ کننده‌ای در بررسی ادله دارد، بحث به ادله اعتبار و مشروعیت مالکیت فکری رسیده است. در مورد مالکیت فکری دو دسته از حقوق قابل بررسی است؛ یک دسته حقوق معنوی و اخلاقی است و یک دسته حقوق مادی و اقتصادی. ادله‌ای که برای اثبات مالکیت معنوی یا مالکیت فکری ذکر شده، بعضاً ناظر به

جلسه ۳۵ – PDF جلسه سی و پنجم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – نتیجه بحث در جهات سه‌گانه مربوط به پرسش سوم – جهت اول: چیستی پدیده – جهت دوم: نوع رابطه پدیدآورنده و پدیده – جهت سوم: مالیت پدیده ۱۴۰۵/۰۲/۲۳   خلاصه جلسه گذشته بحث در مقدمه هفتم از مقدمات بحث مالکیت فکری بود. در مقدمه هفتم سه پرسش اساسی مطرح شد؛ پرسش اول که پاسخ آن هم داده شد، این بود که آیا این یک مسئله قدیمی است یا مسئله جدیدی محسوب می‌شود؟ پرسش دوم این بود که آیا موضوع در این بحث واحد است یا متعدد؟ پرسش سوم به چیستی و بعضی از ابعاد موضوع مالکیت فکری مربوط بود. در پرسش سوم، سه جهت

جلسه ۳۴ – PDF جلسه سی و چهارم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – مروری بر مباحث گذشته  ۱۴۰۵/۰۲/۲۲                                     مروری بر مباحث گذشته به دلیل فاصله طولانی بین آخرین جلسه این بحث و این جلسه، ناچاریم مروری بر بحث‌های گذشته داشته باشیم؛ به علاوه، نکته‌ای که مرور بحث را ضروری می‌کند، این است که ما ببینیم در کجای بحث قرار دادیم و چه راهی پیموده‌ایم و بقیه راه چیست. چون سخن در مقدمات مسئله مالکیت فکری بود؛ این مقدمات همگی به منظور تمهید و آماده‌سازی برای بررسی مشروعیت و اعتبار مالکیت فکری بیان شد. لذا هم به دلیل این فاصله‌ای که افتاد و هم به جهت

جلسه ۲۶ – PDF جلسه بیست و ششم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – مقدمه: مقومات و اوصاف ملکیت  ۱۴۰۴/۱۰/۰۹ خلاصه جلسه گذشته درباره موضوع مالکیت معنوی و اینکه آیا این از سنخ ملکیت است یا حق و آیا یک مال محسوب می‌شود یا نه، پنج قول ذکر کردیم؛ ملکیت عین، ملکیت منفعت، حق انتفاع، حق مخصوص، حق عینی محض. اجمالاً اینها اقوالی است که درباره ملکیت معنوی یا فکری ذکر شده است. بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت) برای اینکه اقوال را بررسی کنیم، باید ببینیم علاوه بر امکان عمومی ملکیت که قبلاً بررسی کردیم و از منظر کلی گفتیم امکان

جلسه ۲۵ – PDF جلسه بیست و پنجم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – قول اول: ملکیت عین – قول دوم: ملکیت منفعت – قول سوم: حق انتفاع – قول چهارم: حق خاص – قول پنجم: حق عینی مستقل     ۱۴۰۴/۱۰/۰۲                                                                                   خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم مهم‌ترین اختلافی که درباره آثار و پدیده‌های فکری و معنوی وجود دارد، این است که آیا این آثار، ملک محسوب می‌شود یا حق؟ آیا صاحب اثر و پدیدآورنده اثر، مالک این آثار محسوب می‌شود یا

جلسه ۲۳ – PDF جلسه بیست و سوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاه‌های هفت‌گانه درباره مالکیت معنوی – معنای مال و مالیت – بررسی امکان بر طبق دیدگاه اول – بررسی امکان بر طبق دیدگاه دوم   ۱۴۰۴/۰۹/۲۵                                                                   خلاصه جلسه گذشته بعد از آنکه امکان مالکیت و نیز امکان حق بودن در مورد موضوع مالکیت معنوی یا فکری مورد بررسی قرار گرفت، نوبت به بحث درباره امکان مالیت در موضوع مالکیت فکری یا معنوی رسید. می‌خواهیم ببینیم آیا اساساً موضوع مالکیت فکری یا معنوی قابلیت

جلسه ۲۲ – PDF جلسه بیست و دوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری –  تفاوت حق از منظر فقهی و منظر حقوقی – مقایسه میان آنها – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاه‌های هفت‌گانه درباره مالکیت معنوی ۱۴۰۴/۰۹/۱۹      مقایسه میان حق از منظر فقهی و منظر حقوقی عرض کردیم اصطلاح حق نزد فقها با مصطلح از این واژه نزد حقوقدانان تفاوت دارد؛ علی‌رغم اختلافی که میان فقها وجود دارد و اختلافی که بین حقوقدانان هست، اگر بخواهیم بین معنای فقهی حق و معنای حقوقی آن مقایسه‌ای کنیم، تفاوت‌های جدی بین اینها مشاهده می‌شود. مهم‌ترین این تفاوت‌ها آن است که از دیدگاه حقوقی، حق به نوعی تعریف شده که شامل ملک هم می‌شود؛ یعنی چه‌بسا بتوانیم ملکیت را

جلسه ۲۱ – PDF جلسه بیست و یکم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – تفاوت حق از منظر فقهی و منظر حقوقی – معنای حق از دید حقوقدانان – معنای حق از دید فقها   ۱۴۰۴/۰۹/۱۸   خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم برای بررسی دقیق‌تر ادله این بحث، نیازمند شناخت و معرفت ماهیت مالکیت معنوی و موضوع این بحث هستیم. بعد از بیان برخی از انظار درباره ملک و حق، به حسب مقام ثبوت احتمالاتی را در این مورد ذکر کردیم. ابتداءً امکان ملکیت را بنابر آراء و انظاری که در مورد مالکیت معنوی یا متعلق آن وجود دارد، مورد بررسی قرار دادیم؛ عرض کردیم در کدام یک از آن دیدگاه‌های هفت‌گانه ملکیت اعتباری ممکن است و در کدام