فقه معاصر

مالکیت معنوی؛ جلسه سی و سوم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۳۳ – PDF جلسه سی و سوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – بررسی اشکالات قول به ملکیت – بررسی اشکال اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم     ۱۴۰۴/۱۱/۱۴                                                خلاصه جلسه گذشته بحث درباره اقوالی است که قائل به ملکیت نسبت به آثار فکری و معنوی قائل شده‌اند. برخی از این دسته آن را از قبیل ملکیت عین و برخی آن را از قبیل ملکیت منفعت و ملکیت نوع سوم می‌دانند؛ یعنی نه ملکیت عین است و نه ملکیت منفعت، همانطور که

مالکیت معنوی؛ جلسه سی و دوم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۳۲ – PDF جلسه سی و دوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – بررسی اشکالات قول به ملکیت – اشکال اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم ۱۴۰۴/۱۱/۰۸                                                                      خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم یکی از اقوال در مورد نسبت و رابطه بین پدیدآورنده یک اثر فکری یا معنوی و خود آن اثر، قول به ملکیت است؛ یعنی کسی که یک اثر معنوی یا فکری را می‌آفریند، مالک آن اثر محسوب می‌شود. لکن در

مالکیت معنوی؛ جلسه سی و یکم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۳۱ – PDF جلسه سی و یکم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – امکان ملکیت از دو زاویه – اقوال مربوط به ملکیت امور معنوی (فکری) – قول اول – قول دوم   ۱۴۰۴/۱۱/۰۷   خلاصه جلسه گذشته بحث در بررسی اقوال مختلف پیرامون مالکیت معنوی یا فکری بود؛ یعنی آیا آنچه که به عنوان امور معنوی یا فکری شناخته می‌شود، مملوک واقع می‌شود یا صاحب اثر نسبت به آن دارای حق است؟ به عبارت دیگر، نسبت و رابطه بین پدیدآورنده اثر و خود اثر و پدیده، آیا از قبیل ملکیت است یا نسبت ذوحق به حق است؟ اگر ملکیت است،

مالکیت معنوی؛ جلسه سی ام؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۳۰ – PDF جلسه سی ام مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – نتیجه بحث در دوام – پاسخ به دو شبهه ۱۴۰۴/۱۱/۰۱         خلاصه جلسه گذشته به مناسبت بحث از نوع رابطه و نسبت بین پدیدآورنده یک اثر معنوی یا فکری با خود آن اثر و پدیده، و قول برخی به ملکیت امور معنوی و فکری، به برخی از اوصاف و عناصر ملکیت پرداختیم. عنصری که محل اختلاف واقع شده، عنصر دوام است. بحث و اختلاف در این بود که آیا ملکیت موقت امکان‌پذیر است یا نه؛ به عبارت دیگر آیا دوام از مقومات ملکیت محسوب می‌شود یا

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و نهم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۹ – PDF جلسه بیست و نهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ادله دوام ملکیت – دلیل پنجم و ششم و بررسی آنها – نتیجه بحث در دوام ۱۴۰۴/۱۰/۳۰   خلاصه جلسه گذشته بحث در ادله دوام ملکیت بود؛ به مناسبت بررسی اقوال درباره چگونگی نسبت و رابطه بین پدیدآورنده اثر و خود پدیده، گفتیم باید ببینیم آیا ملکیت در مورد امور فکری و معنوی قابل تصویر است یا نه. به همین مناسبت، به مقومات و اوصاف ملکیت پرداختیم؛ یکی از عناصری که محل اختلاف واقع شده که آیا از مقومات ملکیت محسوب می‌شود یا نه، مسئله دوام است. در

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و هشتم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۸ – PDF جلسه بیست و هشتم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ادله دوام ملکیت – دلیل دوم، سوم، چهارم و بررسی آنها   ۱۴۰۴/۱۰/۲۴ خلاصه جلسه گذشته بحث به مناسبت به بررسی مدخلیت وصف دوام در تحقق عنوان ملکیت رسید؛ گفتیم درباره اینکه آیا دوام از اوصاف جدایی‌ناپذیر ملکیت است یا نه، میان فقها اختلاف است. شاید غالباً به واسطه مسئله سلطنت و با ملاحظه دو عنصر جامعیت و مانعیت، قائل به عدم جواز ملکیت موقت شده‌اند؛ یعنی معتقد شده‌اند ملکیت تنها در صورتی محقق است که دوام داشته باشد. البته گفتیم تفسیرهای متعددی از دوام شده است؛ دوام

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و هفتم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۷ – PDF جلسه بیست و هفتم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – ثمره بحث از دوام ملکیت – اقوال – ادله دوام ملکیت – دلیل اول و بررسی آن  ۱۴۰۴/۱۰/۲۳ خلاصه جلسه گذشته بحث در تبیین نوع نسبت بین پدیدآورنده اثر و خود پدیده بود؛ اینکه یک مخترع یا مؤلف چه نسبتی با اختراع و تألیف خودش دارد. آیا این نسبت از سنخ ملکیت است یا حق؟ اگر از سنخ ملکیت است، آیا از قبیل ملکیت عین است یا ملکیت منفعت؟ اگر حق است، چه نوع حقی است؟ اینکه این نسبت از چه سنخی باشد، دارای آثار و ثمرات مختلف است. ما

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و ششم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۶ – PDF جلسه بیست و ششم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت ) – مقدمه: مقومات و اوصاف ملکیت  ۱۴۰۴/۱۰/۰۹ خلاصه جلسه گذشته درباره موضوع مالکیت معنوی و اینکه آیا این از سنخ ملکیت است یا حق و آیا یک مال محسوب می‌شود یا نه، پنج قول ذکر کردیم؛ ملکیت عین، ملکیت منفعت، حق انتفاع، حق مخصوص، حق عینی محض. اجمالاً اینها اقوالی است که درباره ملکیت معنوی یا فکری ذکر شده است. بررسی اقوال (ملکیت عین یا منفعت) برای اینکه اقوال را بررسی کنیم، باید ببینیم علاوه بر امکان عمومی ملکیت که قبلاً بررسی کردیم و از منظر کلی گفتیم امکان

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و پنجم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۵ – PDF جلسه بیست و پنجم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – اقوال درباره نوع نسبت پدیدآورنده و پدیده – قول اول: ملکیت عین – قول دوم: ملکیت منفعت – قول سوم: حق انتفاع – قول چهارم: حق خاص – قول پنجم: حق عینی مستقل     ۱۴۰۴/۱۰/۰۲                                                                                   خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم مهم‌ترین اختلافی که درباره آثار و پدیده‌های فکری و معنوی وجود دارد، این است که آیا این آثار، ملک محسوب می‌شود یا حق؟ آیا صاحب اثر و پدیدآورنده اثر، مالک این آثار محسوب می‌شود یا

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و چهارم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکر

جلسه ۲۴ – PDF جلسه بیست و چهارم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاه‌های هفت‌گانه درباره مالکیت معنوی – بررسی امکان بر طبق دیدگاه دوم، سوم، چهارم، پنجم، ششم و هفتم – نتیجه بحث در مقام ثبوت ۱۴۰۴/۰۹/۲۶                                                   خلاصه جلسه گذشته بحث در امکان مالیت موضوع مالکیت فکری یا معنوی بود. ما معنای مال و مالیت را بیان کردیم و گفتیم براساس تعریف مختار، مال عبارت از چیزی است که عقلا نسبت به آن رغبت داشته بانشد و حاضر باشند به ازاء آن ثمن و عوض بپردازند. این دو ویژگی موجب انطباق عنوان مال

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و سوم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۳ – PDF جلسه بیست و سوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاه‌های هفت‌گانه درباره مالکیت معنوی – معنای مال و مالیت – بررسی امکان بر طبق دیدگاه اول – بررسی امکان بر طبق دیدگاه دوم   ۱۴۰۴/۰۹/۲۵                                                                   خلاصه جلسه گذشته بعد از آنکه امکان مالکیت و نیز امکان حق بودن در مورد موضوع مالکیت معنوی یا فکری مورد بررسی قرار گرفت، نوبت به بحث درباره امکان مالیت در موضوع مالکیت فکری یا معنوی رسید. می‌خواهیم ببینیم آیا اساساً موضوع مالکیت فکری یا معنوی قابلیت

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و دوم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۲ – PDF جلسه بیست و دوم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری –  تفاوت حق از منظر فقهی و منظر حقوقی – مقایسه میان آنها – بررسی امکان مالیت براساس دیدگاه‌های هفت‌گانه درباره مالکیت معنوی ۱۴۰۴/۰۹/۱۹      مقایسه میان حق از منظر فقهی و منظر حقوقی عرض کردیم اصطلاح حق نزد فقها با مصطلح از این واژه نزد حقوقدانان تفاوت دارد؛ علی‌رغم اختلافی که میان فقها وجود دارد و اختلافی که بین حقوقدانان هست، اگر بخواهیم بین معنای فقهی حق و معنای حقوقی آن مقایسه‌ای کنیم، تفاوت‌های جدی بین اینها مشاهده می‌شود. مهم‌ترین این تفاوت‌ها آن است که از دیدگاه حقوقی، حق به نوعی تعریف شده که شامل ملک هم می‌شود؛ یعنی چه‌بسا بتوانیم ملکیت را

مالکیت معنوی؛ جلسه بیست و یکم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۱ – PDF جلسه بیست و یکم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – تفاوت حق از منظر فقهی و منظر حقوقی – معنای حق از دید حقوقدانان – معنای حق از دید فقها   ۱۴۰۴/۰۹/۱۸   خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم برای بررسی دقیق‌تر ادله این بحث، نیازمند شناخت و معرفت ماهیت مالکیت معنوی و موضوع این بحث هستیم. بعد از بیان برخی از انظار درباره ملک و حق، به حسب مقام ثبوت احتمالاتی را در این مورد ذکر کردیم. ابتداءً امکان ملکیت را بنابر آراء و انظاری که در مورد مالکیت معنوی یا متعلق آن وجود دارد، مورد بررسی قرار دادیم؛ عرض کردیم در کدام یک از آن دیدگاه‌های هفت‌گانه ملکیت اعتباری ممکن است و در کدام

مالکیت معنوی؛ جلسه بیستم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم؛ موضوع مالکیت فکری

جلسه ۲۰ – PDF جلسه بیستم  مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان «حق» و نوع آن براساس دیدگاه‌های هفت‌گانه درباره مالکیت معنوی     ۱۴۰۴/۰۹/۱۲ خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم در مورد امکان مالکیت نسبت به موضوع مالکیت معنوی، طبق دیدگاه‌های هفت‌گانه که درباره ماهیت مالکیت معنوی وجود دارد، مشکلی نیست؛ یعنی امکان مالکیت براساس همه دیدگاه‌های یاد شده، به حسب مقام ثبوت وجود دارد. منتها در بعضی از آنها مالکیت به نحو ذاتی و تکوینی ممکن است و در برخی مالکیت اعتباری؛ ما امکان مالکیت و نوع آن را بنابر همه این دیدگاه‌ها بررسی کردیم؛ نتیجه این شد که مالکیت در همه ممکن است، لکن در برخی مالکیت به نحو تکوینی و ذاتی است و در

مالکیت معنوی؛ جلسه نوزدهم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم؛ موضوع مالکیت فکری

جلسه ۱۹ – PDF جلسه نوزدهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – بررسی امکان مالکیت و نوع آن براساس دیدگاه‌های هفت‌گانه درباره مالکیت معنوی  ۱۴۰۴/۰۹/۱۱    خلاصه جلسه گذشته بحث ما در مهم‌ترین مقدمه از مقدمات بحث مالکیت فکری یا معنوی بود؛ عرض کردیم این مقدمه به جهت اینکه بستر و زمینه را برای بررسی بهتر و دقیق‌تر ادله فراهم می‌کند، بسیار مهم است. لکن در این مقدمه هم بعد از بیان مطالب سه‌گانه گذشته، چند مطلب دیگر که نقش تعیین‌کننده‌ای در این بحث دارد، باقی مانده است. سه مطلبی که ما گفتیم و اکنون فهرست آن را بیان می‌کنیم (به دلیل اینکه وقفه دو هفته‌ای ایجاد شد)، عبارتند از: ۱. یکی درباره ماهیت مالکیت معنوی بود؛ گفتیم

مالکیت معنوی؛ جلسه هیجدهم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری

جلسه ۱۸ – PDF جلسه هیجدهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – جمع‌بندی بحث تا اینجا – لزوم بازخوانی فضایل فاطمه زهرا(س) در عصر حاضر                                      ۱۴۰۴/۰۸/۲۸ جمع‌بندی بحث تا اینجا بحث ما در مقدمه هفتم از مقدمات مربوط به مالکیت معنوی یا فکری است؛ در مقدمه هفتم سخن در این است که موضوع این مالکیت چیست. برای اینکه این مطلب روشن شود و این مقدمه نتیجه بدهد، عرض کردیم مطالبی را باید توضیح دهیم؛ تاکنون سه مطلب بیان شد. دقت بفرمایید، این یک جمع‌بندی از مقدمه هفتم است برای اینکه بتوانیم یک نتیجه مطلوب بگیریم. مطلب اول: درباره ماهیت مالکیت

مالکیت معنوی؛ جلسه هفدهم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری؛ مطلب سوم

جلسه ۱۷ – PDF جلسه هفدهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – مطلب سوم: تفاوت حق و ملک – دو دیدگاه کلی – دیدگاه اول: تفاوت ماهوی – دیدگاه دوم: عدم تفاوت ماهوی – مبنای اول، دوم و سوم – مالکیت معنوی؛ حق یا ملک؟ ۱۴۰۴/۰۸/۲۷                         مطلب سوم: تفاوت حق و ملک عرض کردیم برای اینکه موضوع مالکیت معنوی یا فکری معلوم شود، لازم است مطالبی را به عنوان مقدمه ذکر کنیم. مطلب اول درباره حق بود؛ مطلب دوم درباره ملک و ملکیت بود؛ به صورت اجمالی نکاتی را درباره این دو مقوله ذکر کردیم. مطلب سوم درباره تفاوت بین حق و ملک است؛ اینکه حق

مالکیت معنوی؛ جلسه شانزدهم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم؛ موضوع مالکیت فکری

جلسه ۱۶ – PDF جلسه شانزدهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – مقتضای تحقیق در مسئله – مطلب دوم: ملک – مطلب سوم: تفاوت حق و ملک  ۱۴۰۴/۰۸/۲۱ خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم برای اینکه مقتضای تحقیق درباره موضوع مالکیت معنوی یا فکری معلوم شود، لازم است مقدمةً چند مطلب بیان شود. مطلب اول درباره حق و تعریف آن بود؛ اینکه حق به چه معناست؛ نتیجه این شد که حق یک اعتبار مستقل از ملکیت و سلطنت است؛ چیزی است که عقلا آن را براساس برخی عناصر اعتبار می‌کنند. البته سلطنت از آثار آن محسوب می‌شود. مطلب دوم مطلب دوم درباره ملک و ملکیت است. بعد از بیان مطلب دوم، مقایسه‌ای میان حق و ملک خواهیم داشت و

مالکیت معنوی؛ جلسه پانزدهم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم؛ موضوع مالکیت فکری

جلسه ۱۵ – PDF جلسه پانزدهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – احتمال هشتم – مقتضای تحقیق در مسئله – مطلب اول – دیدگاه اول – دیدگاه دوم – دیدگاه سوم  ۱۴۰۴/۰۸/۲۰ خلاصه جلسه گذشته بحث در موضوع مالکیت معنوی یا فکری بود؛ عرض کردیم احتمالات مختلف یا دیدگاه‌های متفاوتی درباره موضوع مالکیت معنوی یا فکری وجود دارد. پرداختن به موضوع این قسم از مالکیت بسیار با اهمیت است؛ یعنی اگر ما دو بخش اصلی برای این بحث در نظر بگیریم، یک بخش آن قطعاً همین مسئله است. بخش دیگر هم ادله این مالکیت و حقوق مربوط به آن است. برای اینکه نفی و اثبات این مالکیت یا حقوق مرتبط آن، همگی برمی‌گردد به اینکه موضوع این قسم

مالکیت معنوی؛ جلسه چهاردهم؛ مقدمات؛ مقدمه هفتم؛ موضوع مالکیت فکری

جلسه ۱۴ – PDF جلسه چهاردهم مقدمات – مقدمه هفتم: موضوع مالکیت فکری – سه پرسش – پرسش سوم: تعیین موضوع – احتمال چهارم و بررسی آن – احتمال پنجم و بررسی آن – احتمال ششم و بررسی آن – احتمال هفتم و بررسی آن ۱۴۰۴/۰۸/۰۷            خلاصه جلسه گذشته بحث پیرامون موضوع مالکیت معنوی یا فکری بود؛ بعد از آنکه معلوم شد مالکیت معنوی یا فکری دارای موضوع واحد است، آنگاه نوبت به این رسید که این موضوع واحد چیست. عرض کردیم تعیین موضوع بسیار اهمیت دارد، چون اساساً باید ببینیم در موضوع قابلیت ملکیت تصویر می‌شود یا نه؛ این یک پایه و اساس برای بحث از ادله این مسئله است. گفتیم اهم اموری که