رسول اکرم (ص) میفرمایند: «ایّاک و اللّجاجة فانّ اولها جهلٌ و آخرها ندامة» ؛ از لجاجت بپرهیزید که اول آن نادانی و آخرش هم پشیمانی است. این خیلی مهم است که انسان اعمال و رفتارش را مراقب باشد، در هر زاویهای از زوایای فکر و روح انسان و در هر عملی از اعمال انسان میتوان وجوه مختلف شر و خیر را تصویر کرد، باید ببینیم مرز بین استقامت و لجاجت، ایستادگی و لجاجت کجاست، این خیلی ظرافت میخواهد که انسان در رفتارها و زندگی خود به گونهای عمل کند که رفتارش قلب نشود، چون گاهی بعضی امور باعث میشود که عمل انسان دگرگون میشود، اینکه گفته میشود پل صراط از مو باریکتر و از شمشیر تیزتر است به این معنی نیست که حقیقتاً پل صراط مثل شمشیر تیز و موی باریک باشد بلکه صراط آخرت و صراط سعادت همین دنیاست، همه کارهایی را که ما انجام میدهیم از قبیل درس خواندن، تبلیغ رفتن و غیره به حَسب ظاهر و نگاه سطحی برای تبلیغ دین و احساس مسؤولیت است و گمان میکنیم در مسیر تبلیغ و تبیین دین و شریعت گام بر میداریم ولی گاهی ممکن است مسئله به گونهای دیگر باشد و دنیا در عمق وجود ما بیش از کسانی که ما فکر میکنیم اهل دنیا هستند، رسوخ کرده باشد پس انسان باید دائماً مراقب رفتار و کردار خودش باشد و به نگاه و تعریف و تمجید دیگران کاری نداشته باشد، پس باریکتر از مو و برندهتر از شمشیر بون صراط به این معنی است که خیلی انسان باید دقت داشته باشد تا در مسیر مستقیم حرکت کند، عملی ممکن است به ظاهر تبلیغ دین باشد ولی باطن آن فخر فروشی باشد. گاهی آن قدر ما از اعمال خود غافل میشویم که بعد از عمری تلاش و کوشش هیچ اندوخته و سرمایهای عاید ما نمیشود. لجاجت هم یکی از رذائل اخلاقی است که انسان باید از آن دوری کند، انسان باید در زندگی شخصی، خانوادگی و ارتباط با دیگران سعی کند که از پافشاری بیخود دوری کند، انسان باید ببیند آیا پافشاری او بر یک امری لجاجت است یا استقامت در حق و اگر آن پافشاری از روی لجاجت باشد باید از آن دوری کند چون اول آن با جهل شروع میشود و آخرش پشیمانی خواهد بود، همان گونه که امیرالمؤمنین (ع) میفرماید: «لیس للّجوج تدبیر»؛ انسان لجوج تدبیر ندارد، همچنین در جای دیگری میفرماید: «اللّجوج لا رأی له»؛ لجوج رأی و نظر درستی ندارد. پس انسان باید سعی کند در ارتباط با خانواده و دیگران از لجاجت دوری کند.
![](https://m-noormofidi.com/wp-content/uploads/2024/04/آیت-الله-سید-مجتبی-نورمفیدی.png)
نظرات