عدالت عرفی

جلسه ۴۴ – PDF جلسه چهل و چهارم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – بررسی تأثیر جهت سوم – قول پنجم : نظر برگزیده –  مقدمات یازده گانه – ۱. تأثیر نفی ظلم در استنباط حکم اولی – صور مسئله، فروض مختلف آن – ۲. تأثیر نفی ظلم در استنباط حکم ثانوی ۱۴۰۵/۰۳/۱۱      نظر برگزیده بعد از بررسی اقوال چهارگانه پیرامون نقش و تأثیر نفی ظلم در استنباط احکام شرعی و اینکه این قاعده در چه محدوده و به چه کیفیتی می‎تواند اثر گزار باشد، اکنون نوبت به بیان نظر برگزیده و مقتضای تحقیق در این مسئله می‎رسد. قبلا بیان کردیم که جهاتی که به نحوی می‎توانند محدوده این قاعده را تعیین کنند، چند

جلسه ۴۱ – PDF جلسه چهل و یکم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – بررسی تأثیر جهت سوم – قول دوم: تفصیل در عدالت عرفی– بررسی قول دوم – اشکال ششم، هفتم، هشتم و نهم – قول سوم: عدالت واقعی  ۱۴۰۵/۰۳/۰۴ خلاصه جلسه گذشته در مورد قول دوم اشکالاتی را مطرح کردیم؛ پنج اشکال نسبت به تفصیل در مورد ظلم و عدالت عرفی بیان شد. چند اشکال دیگر باقی مانده که این اشکالات را هم متعرض می‌شویم. اشکال ششم ایشان از یک سو بین ادله مبیّن عدالت و ادله نفی ظلم فرق قائل شده و از سوی دیگر نسبت و رابطه ظلم و عدل را از قبیل عدم و ملکه دانسته است. اگر ما گفتیم ظلم

جلسه ۴۰ – PDF جلسه چهلم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – بررسی تأثیر جهت سوم – قول دوم: تفصیل در عدالت عرفی – بررسی قول دوم –  اشکال اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم       ۱۴۰۵/۰۳/۰۳ خلاصه جلسه گذشته قول دوم در تأثیر عدالت عرفی نسبت به احکام شرعی و به تعبیر دیگر قاعده ثانوی نفی ظلم بیان شد. اجزاء و بخش‌های این نظریه یا این قاعده به تفصیل توضیح داده شد و بعضی نکات مرتبط با این نظریه و دلیل این نظریه هم بیشتر تبیین شد؛ عرض کردیم این قول یا این نظریه مبتلا به بعضی از اشکالات است. در حدی که زمان به ما اجازه می‌دهد، به برخی از اشکالات این قول

جلسه ۳۸ – PDF جلسه سی و هشتم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – بررسی تأثیر جهت سوم – قول دوم: تفصیل در عدالت عرفی – ۱. مدعا – ۲. تنقیح موضوع بحث – ۳. مبانی – ۴. دلیل – ۵. تفاوت قول دوم با قول اول – ۶. تطبیقات         ۱۴۰۵/۰۲/۲۸  خلاصه جلسه گذشته عرض کردیم درباره تأثیر نفی ظلم یا عدالت در احکام شرعی، انظار مختلفی وجود دارد؛ یک نظر که چندین جلسه هم درباره آن بحث کردیم، این بود که حکمی که از نظر عرف ظالمانه تشخیص داده شود یا اطلاق و عموم آن از نظر عرف ظالمانه باشد، آن حکم یا اطلاق و عموم آن از بین می‌رود؛ یعنی

جلسه ۳۷ – PDF جلسه سی و هفتم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – بررسی تأثیر جهت سوم – ادامه بررسی قول اول: عدالت عرفی – سایر اشکالات – اشکال پنجم، ششم و هفتم – نتیجه بررسی قول اول  ۱۴۰۵/۰۲/۲۷   خلاصه جلسه گذشته در مورد قول به تأثیر نفی ظلم یا عدالت از دیدگاه عرف در احکام شرعی، اشکالاتی را مطرح کردیم؛ برخی از اشکالات متوجه دو دلیل این نظر بود و برخی هم به طور کلی به اساس این نظریه و این قول وارد شد. چهار اشکال را در جلسه گذشته مطرح کردیم؛ برخی از این اشکالات، اشکال به اصل نظریه است و برخی هم متوجه بعضی از مواضع عبارات و کلمات ایشان است.

جلسه ۳۶ – PDF جلسه سی و ششم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – بررسی تأثیر جهت سوم – ادامه بررسی قول اول: عدالت عرفی – سایر اشکالات – اشکال اول، دوم، سوم و چهارم  ۱۴۰۵/۰۲/۲۶   خلاصه جلسه گذشته بحث در قول به تأثیر عدالت عرفی یا به تعبیر دیگر نفی ظلم از دید عرف در احکام شرعی بود؛ طبق این قول، هر حکمی که عرف آن را ظالمانه بداند، در شریعت منتفی است. دلایل این قول ذکر شد؛ دو دلیل به همراه اشکالاتی که نسبت به این دو دلیل وارد است، بیان گردید؛ در دلیل اول، ما نسبت به مقدمه سوم از مقدمات چهارگانه اشکال کردیم. مقدمه سوم این بود که اگر حکمی نزد

جلسه ۳۵ – PDF جلسه سی و پنجم قلمرو قاعده – جهات مختلف مؤثر در تعیین قلمرو – بررسی تأثیر جهت سوم – بررسی ادله قول اول: عدالت عرفی – بررسی دلیل دوم – اشکال اول، دوم و سوم  ۱۴۰۵/۰۲/۲۱ خلاصه جلسه گذشته بحث در ادله قول اول بود؛ قول اول این است که قاعده نفی ظلم اقتضا می‌کند که هر حکمی که نزد عرف ظالمانه محسوب شود، منتفی و رفع می‌شود. به عبارت دیگر هیچ حکمی که عند العرف ظالمانه باشد، یا اصلاً یا اطلاقاً و عموماً باقی نمی‌ماند. دو دلیل بر این قول اقامه شده است؛ دلیل اول را اجمالاً در جلسه گذشته بیان کردیم و اشکالات آن ذکر شد. دلیل دوم دلیل دوم متشکل از چهار مقدمه