ضمن تبریک عید سعید غدیر به مناسبت این عید بزرگ چند جمله ای را در این رابطه و وظایفی که نسبت به این روز بر عهده ماست، بیان میکنیم. غدیر حقیقتی است که باید با اتصال به این حقیقت، معرفت و آگاهی و شناخت و قرب به حق تعالی بیشتر شود؛ آنچه که در گرامی داشت این روز گفته شده از روزه گرفتن که حتی بنا بر نقل بعضی از منابع اهل سنت روزه در این روز به اندازه ۶۰ سال ثواب دارد یا مثلاً در این روز چه اعمالی مستحب است و چه کارهایی خوب است انجام شود حاکی از اهمیت این روز است. کمتر روزی در طول سال با این ارزش و قدر و منزلت وجود دارد اما همه اینها برای این است که ما به آن اساس و عمق مسئله غدیر توجه کنیم.
اساس مسئله غدیر ولایت امیرالمؤمنین (ع) و وظیفه ما در این روز اتصال به این کانون هدایت، کانون فیض، کانون تربیت است. ولایت بر اساس آیات و روایات برترین نعمتهای معنوی الهی است در روایت معروف از امام باقر (ع) که زراره از امام (ع) نقل میکند «بُنِیَ الْإِسْلامُ عَلَى خَمْسَهِ أَشْیَاءَ عَلَى الصَّلاهِ وَ الزَّکَاهِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلایَه» یکی از این پنج امر ولایت شمرده شده. «قَالَ زُرَارَهُ فَأَیُّ ذَلِکَ أَفْضَل» زراره از امام سؤال میکند کدامیک از این پنج امر برتر است؟ امام باقر (ع) میفرماید: «فَقَالَ الْوَلایَهُ أَفْضَلُهُنَّ لِأَنَّهَا مِفْتَاحُهُن» چون ولایت و کلید چهار مورد دیگر است. «وَ الْوَالِی هُوَ الدَّلِیلُ عَلَیْهِنّ»[۱] و شخص والی دلیل و راهنما بر آن چهار مورد است و با هدایت والی و با تربیت والی میتوان به ارکان دیگر هم واصل شد.
تعبیر امام باقر (ع) در این روایت نسبت به حقیقت این امر این است: «ذِرْوَهُ الْأَمْرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفْتَاحُهُ وَ بَابُ الْأَشْیَاءِ وَ رِضَى الرَّحْمَنِ الطَّاعَهُ لِلْإِمَامِ بَعْدَ مَعْرِفَتِه»[۲] قله و بلندای این امر و باب همه چیز عبارت است از اطاعت امام بعد از معرفت امام؛ رضایت پروردگار در معرفت امام و اطاعت امام است. دو رکن اصلی در این مسئله وجود دارد: اول معرفت الامام، دوم طاعه الامام.
اگر معرفت ناقص باشد اطاعت هم کما هو حقه محقق نمیشود. معرفت امیرالمؤمنین و معرفت ولی خدا و معرفت اهل بیت (ع) و معرفت حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف) یک وظیفه است؛ معرفت به معنای واقعی آن مقدور نیست معرفت تام برای ما نسبت به این وجودات نورانی ممکن و مقدور نیست اما در حد توان باید این معرفت را پیدا کنیم.
بعد المعرفه اطاعت است؛ اطاعت و پیروی از امیرالمؤمنین و وجود مقدس حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف) این در بطن ولایت نهفته است. اگر ما ادعای ولایت میکنیم هر چه معرفت ما و اطاعت پذیری ما از اهل بیت عصمت و طهارت بیشتر باشد، معلوم است به حقیقت ولایت بیشتر واقف شدهایم. نمیشود ما ادعای ولایت پذیری بکنیم اما با آن وجودات نورانی فاصله داشته باشیم. ادعا و سخن و ظاهر نمایی راحت است ولی تا چه حدی رنگ و بوی ولایت ما را احاطه کرده است و این مسئله مهم است. در بعد اخلاقی، معاشرتها، تعامل با مردم، تبلیغ دین، دل سوزی برای دیگران، سعه صدر و تحمل نسبت به خطا کاران باید دید که تا چه حد ما نزدیک به کانون اصلی شدهایم. تا چه میزان ما گرفتار خودخواهی و خود محوری هستیم و آن وجودات نورانی به ویژه امیرالمؤمنین (ع) چقدر از خودخواهی و منیّت دور بوده و فاصله داشتند.
تقویت غدیر و ولایت با این دو امر حاصل میشود: معرفه الامام و اطاعه الامام. این معرفت و اطاعت هم این طور نیست که در یک بخش کوچکی باشد، بلکه بسیار گسترده است. یعنی باید در همه زمینهها علماً و عملاً مطیع بود، و باید سعی کرد که با آن وجودات نورانی به ویژه امیرالمؤمنین (ع) و حضرت ولی عصر عج الله تعالی فرجه الشریف، اتصال و پیوند برقرار شود که در این صورت عنایاتشان سرازیر میشود و شامل حال ما میشود. حتماً وجود مقدس حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه الشریف) در این شرایط طبق فرموده خود حضرت نسبت به ما غافل نیستند؛ هر چه معرفت و اطاعت ما نسبت به ایشان بیشتر باشد، قطعاً عنایات آنها نسبت به ما بیشتر خواهد شد.
[۱]. الکافی (ط – الإسلامیه)، ج۲، ص: ۱۸.
[۲]. المحاسن، ج۱، ص۲۸۷؛ وسائل الشیعه، ج۱، ص۱۱۹.